Kırkısrak aleviliği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, KÜLTÜREL ÇALIŞMALAR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMİNE ERDİMEZ
Danışman: Ali Selçuk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada Kayseri'nin Sarız ilçesine bağlı Kırkısrak topluluğunun Aleviliğini ele alınmıştır. Özellikle kendilerine "Hakikatçi Alevi" adıyla yeni bir tanımlama getirmeleri araştırmamızın çıkış noktasını oluşturmuştur. Kırkısrak köyü Aleviliğinin tarihi gelişimini, oluşumunu, coğrafyasını, inanç telakkilerini, ritüellerini ve bölgede yaşanan Hakikatçi Aleviliği anlamak ve açıklamak çalışmamızın hedefini oluşturmaktadır. Bu doğrultuda 2017-2018 yıllarında belirli aralıklar ile görüşmeler ve gözlemler yapılarak topluluğun dinsel yaşamı anlaşılmaya çalışılmıştır. Nitel araştırma yöntem ve tekniklerinin kullanıldığı çalışmada veriler gözlem, doğrudan katılımlı gözlem ve derinlemesine görüşmelerle elde edilmiş, kartopu örnekleme tekniği kullanılmış, köylerde yetkin kişiler üzerinden yeni iletişim ağları kurulmuştur. Çoğunlukla ses kaydı yoluyla elde edilen veriler konu başlıklarıyla ilişkilendirilmiş, literatür katkısıyla yorumlayıcı yaklaşıma göre analiz edilmiştir. Toplulukta gerçekleşen iki göç hareketi ile birlikte yapısal bir dönüşüme uğrayan Kırkısrak Hakikatçilerinin geleneksel ritüellerinde giderek azalma ve işlev kaybı yaşanmaktadır. Bu geleneksel ve inançsal değerlerin yitişi yeni bir kimlik tasarımı ortaya koymaktadır. Bu kimlik ise ideolojik referanslar ile şekillenerek toplulukta yeni bir Alevi kimliğini görünür hale getirmektedir. Ocak sistemi, dedelik, müsahiplik, cem, Ali inancı, kutlamalar gibi Aleviliğin temel yapı taşlarına yeni bir yorum ve yaşayış getirmesi bakımından Hakikatçi Alevilik, farklı bir tanımlama olarak karşımıza çıkmaktadır. Anahtar Kelimeler: Alevi, İnanç, Ritüel, Modernizm