Yerel Halkın Kişilik Tiplerine Göre Turizmin Sosyokültürel Etkilerine İlişkin Algıları: Kapadokya Örneği


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Turizm Fakültesi, Turizm işletmeciliği, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Yasin BULUT

Danışman: Ömer Şanlıoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı, yerel halkın kişilik tiplerinin turizmin sosyokültürel etkilerine ilişkin algıları üzerinde nasıl bir etkisinin olduğunu incelemektir. Bu amaç doğrultusunda çalışmanın birinci bölümünde, kişilik tipleri konusu, kavramsal ve kuramsal bir yaklaşım ile ele alınmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünün konusunu ise turizmin sosyokültürel etkileri ve bu etkiler ile ilgili ortaya koyulan kuramsal yaklaşımlar oluşturmaktadır. Çalışmanın üçüncü bölümünü teşkil eden uygulama kısmında ise nicel araştırma yöntemi ve veri toplama aracı olarak da anket tekniği kullanılmıştır. Bu doğrultuda, araştırmanın evrenini Kayalık Kapadokya Bölgesi'nde yaşayan yerel halk oluşturmuş olup, örneklem seçiminde ise kolayda örnekleme yöntemi ile 541 adet kullanılabilir anket formu elde edilmiştir. Araştırmanın amacı doğrultusunda ortaya koyulan hipotezlerin test edilmesinde yapısal eşitlik modellemesinden yararlanılmıştır. Ayrıca, yerel halkın sosyodemografik özelliklerinin araştırmanın ana değişkenleri üzerinde bir farklılık oluşturup oluşturmadığının tespit edilebilmesi için ise bağımsız- örneklemler t testi ve tek-yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Araştırmada yapılan analizler sonucunda, yerel halkın kişilik tiplerinin uyumluluk, sorumluluk ve duygusal dengelilik alt boyutlarının turizmin sosyokültürel etkilerinin alt boyutları üzerinde anlamlı etkisinin olduğu; dışa dönüklük ve deneyime açıklık alt boyutlarının ise turizmin sosyokültürel etkilerinin alt boyutları üzerinde herhangi bir belirleyici etkiye sahip olmadığı ortaya çıkarılmıştır. Ayrıca, yerel halkın kişilik tiplerinin sosyodemografik özelliklerden cinsiyet değişkenine göre turizmin sosyokültürel etkilerine ilişkin algılarının ise cinsiyet, turistlerle iletişim durumu ve eğitim durumu değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır.