Hemodiyaliz hastalarında kalp hızı değişkenliğinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bil., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Melek Karakurt

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Murat Hayri SİPAHİOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Kronik böbrek yetmezlikli hastalarda otonomik disfonksiyon iyi tanımlanmıştır ve bu durum hipotansiyon, aritmi ve artmış mortalite ile ilişkilidir. Kalp hızı değişkenliği (KHD)' nin belirlenmesi kardiyak otonomik fonksiyonları değerlendirmede kullanılan noninvaziv ve kolay uygulanabilir bir metoddur. Diyaliz hastalarında KHD azalmıştır ve azalmış KHD' nin ani kardiyak ölüm için bağımsız bir risk faktörü olduğu gösterilmiştir. Bu çalışmada hemodiyaliz (HD) hastalarında HD seansının etkisine bağlı olarak gelişen ani elektrolit, hemodinamik ve asit-baz durumu değişikliklerinin KHD üzerinde oluşturdukları etkiler incelendi.Hastalar ve Yöntem: Hemodiyalize giren 75 hasta (10 diyabetik (%13), 40 kadın (%53), yaş ortalaması 44.5±10.3) ve 35 sağlıklı gönüllü (22 kadın (%62), yaş ortalaması 42.4±11.5) çalışmaya alındı. Hastalara diyalizin başlangıcından 15 dakika önce başlanarak 24 saat ambulatuar elektrokardiyografi kayıtları alındı ve kan basıncı ölçümleri yapıldı. Kalp hızı değişkenliğinin belirlenmesinde time domain indekslerinden SDNN, SDANN, HRV TAİ, RMSSD ve pNN50 (%) kullanıldı. Hemodiyaliz öncesi ve sonrasında arteriyovenöz fistülün arteryel hattından alınan kandan Na+, K+, Ca2+, iCa2+ ve HCO3-' ün konsantrasyon değişimleri (?Na+, ?K+, ?Ca2+, ?iCa2+ ve ?HCO3-) hesaplandı. Bütün hastalara diyaliz gününden önceki günde transtorasik ekokardiyografi yapıldı. Kontrol grubundan 24 saat ambulatuar elektrokardiyografi kaydı alınarak KHD indeksleri değerlendirildi. KHD üzerinde etkili olabileceği düşünülen parametreler yaş, cins, diyabet, HD süresi, antihipertansif ilaç kullanımı, ultrafiltrasyon (UF) hızı, hemoglobin (Hb), ?Na+, ?K+, ?Ca2+, ?iCa2+, ?HCO3-, sistolik ve diyastolik kan basıncı, LVMİ, LV EF(%) ve E/A olarak belirlendi. Bu parametrelerin KHD indeksleri ile univariate ilişkisi sperman korelasyon analizi ile değerlendirildi. Univariate analizde p 0.05), K+ düştü (p<0.001), Ca2+ ve HCO3? yükseldi (p<0.01). KHD indekslerinden SDNN ile univariate analizde HD ayı (r:0.239, p:0.039), Hb (r:0.247, p:0.032) ve E/A (r:0.397, p:0.000) arasında, SDANN ile E/A (r:0.304, p:0.008) arasında, HRV TAİ ile Hb (r:0.284, p:0.014) ve E/A (r:0.284, p:0.014) arasında, RMSSD ile ?iCa2+ (r:0.326, p:0.004) arasında, pNN50 (%) ile ?iCa2+ (r:0.365, p:0.001), E/A (r:0.267, p:0.021) ve LVEDD (r:-0.260, p:0.025) arasında ilişki bulundu. Multivariate analizde SDNN, SDANN ve HRV TAİ değerlerinin belirleyicisi sadece diyabet oldu. Hastalarda diyabetin varlığı bu indekslerle ters ilişkiliydi (p<0.05).Sonuç: Kalp hızı değişkenliği kronik hemodiyaliz hastalarında azalmıştır. Diyabetik üremik hastalarda kalp hızı değişkenliğindeki azalma diyabetik olmayan üremik hastalara göre daha fazladır. HD seansı sırasında diyalizat ile kan arasındaki elektrolit ve bikarbonat geçişlerine bağlı olarak serum elektrolit ve bikarbonat konsantrasyonunda değişiklikler meydana gelmektedir. Ancak bu elektrolit ve bikarbonat değişikliklerinin KHD indeksleri üzerine etkisi görülmemiştir.Anahtar kelimeler: Kalp hızı değişkenliği, ani kardiyak ölüm, hemodiyaliz, üremi, diyabet, elektrolitler, bikarbonat