KIRGIZ VE KAZAK TÜRKLERİNDE EVLİLİK GELENEKLERİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, AVRASYA ARAŞTIRMALARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİÇE DEMİR
Danışman: Fatih Çelik
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Eski Türklerde aile, toplumsal yapının en temel ve kutsal birimi olarak kabul edilirdi. Aile, hem bireylerin sosyalleşmesinde hem de toplumun devamlılığında merkezi bir rol oynardı. Kan bağına dayanan Türk ailesi, genellikle baba egemen bir yapıya sahipti ve en küçük oğul, baba ocağını sürdürmek için aile evinde kalırdı. Bu düzen, hem ailenin sürekliliğini sağlar hem de toplumsal bağların kuvvetli olmasına katkıda bulunurdu. Eski Türklerde evlilik ve aile, sadece bireysel yaşamın bir unsuru değil, aynı zamanda toplumsal yapının temel taşıydı. Evlilik, sadece iki bireyin bir araya gelmesinden öte, boylar arası ittifakların kurulmasını, toplumsal düzenin sürdürülmesini ve nesillerin devamını sağlamaktaydı. Bu bağlamda aile, Türk toplumunun kültürel değerlerinin, geleneklerinin ve kimliğinin korunup gelecek kuşaklara aktarılmasında da önemli bir işlev üstlenmekteydi. Etnografik araştırma yöntemi kullanılarak Kazak ve Kırgız Türklerinin evlilik ritüellerinin karşılaştırılmasının temel nedenleri, bu toplumların evlilik ritüellerinin, tarihte yaşadıkları göçler, etkileşimler, kültürel miraslar doğrultusunda şekillenmiş ve zamanla toplumların sosyo-kültürel yapısında derin izler bırakmış olmasıdır. Etnografik yöntem, her iki toplumun sahip olduğu evlilik süreçlerinin sosyo-kültürel dinamikleriyle olan ilişkisini anlamaya ve ritüellerin toplumsal değerler üzerindeki etkilerini analiz etmeye olanak sağlar. Ayrıca, bu karşılaştırma, iki yakın topluluk arasında var olan benzerlikleri ve farklılıkları belirleyerek, Türk dünyası içindeki kültürel çeşitliliğin daha iyi kavranmasına katkı sağlar. Bu sayede, hem geçmişten günümüze değin korunan ritüeller hem de gelişen toplum yapısıyla birlikte bu ritüellerin nasıl bir değişim geçirdiği saptanabilir. Anahtar Kelimeler: Kırgızlar, Kazaklar, Evlilik, Kadın, Aile