Selüloz esaslı tekstil materyalleri için çevre dostu terbiye proseslerinin oluşturulması: Yeşil fabrika
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, TEKSTİL MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HÜSEYİN BENLİ
Danışman: Muhammed Ibrahim Bahtiyari
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Selüloz esaslı tekstil lifleri en popüler liflerden biridir ve Dünyada büyük bir ekonomik öneme sahiptir. Haşıl sökme, hidrofilleştirme, ağartma ve merserizasyon gibi pamuklu kumaşların geleneksel ön terbiye proseslerinde yoğun miktarda enerji, su ve kimyasal madde tüketimi söz konusudur. Bu nedenle, geleneksel ön terbiye proseslerinin yerine, alternatif çevre dostu metotların geliştirilmesi çok büyük önem arz etmektedir. Bu çalışmanın temel amacı, selülozik elyaflar içinde büyük bir paya sahip olan pamuk elyafı için alternatif terbiye proseslerini tespit edebilmektir. Bu amaçla, terbiye prosesleri için enzimler, ultrasonik enerji, ozon gazı ve doğal boyalar kullanılarak "yeşil fabrika" olarak adlandırılacak olan yeşil bir terbiye hattı sunarak, kumaşın tek bir banyo içerisinde ön terbiye işlemlerinin tamamının yapılabilmesi hedeflenmiştir. Çalışmada; pamuklu kumaşların terbiyesinde çeşitli enzimler kullanılarak ön terbiye işlemleri yapılmış, sonra ultrasonik enerjinin etkileri incelenmiş, optimize edilen enzim-ultrason kombinasyonlu bitim işlemleri sonrasında kumaşlar aynı banyo içerisinde ayrı ayrı nar kabuğu, fındıkkabuğu, portakal ağacı yaprağı ve havacıva bitkisi kullanılarak boyanmıştır. Yoğun bir şekilde enerji ve kimyasal madde kullanılarak yapılan geleneksel ön terbiye işlemlerinin yerine, ozon-ultrason kombinasyonu ile ön terbiye işlemlerinin deneme çalışmaları da yapılmış, sonra bu kumaşlar ilgili bitkisel esaslı doğal boyalar ile renklendirilmiştir. Aynı zamanda farklı kimyasal ve sistemlerin kombinasyonları da bu çalışmalar kapsamında analiz edilmiştir. Sonuç olarak, pamuklu kumaşların geleneksel terbiye metotları yerine alternatif ekolojik metotların başarılı bir şekilde kullanılabileceği tespit edilmiştir.