Tuzla (Palas) Gölü'nün İklim Değişikliğine Duyarlılığının İncelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EDA CENGİZ

Danışman: Filiz Dadaşer Çelik

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı Kayseri'de bulunan Tuzla (Palas) Gölü'ndeki hidrolojik değişimlerin nedenlerini ve Tuzla Gölü'nün iklim değişikliğine duyarlılığını analiz etmektir. Tuzla Gölü insan etkilerinden nispeten uzak kalabilmiş tuzlu bir göl olup, Orta Anadolu'da bulunan Palas Ovası'nda yer almaktadır. 1990'dan beri Tuzla Gölü su seviyelerinde önemli seviyede azalma gözlenmiştir. Bu çalışmada su seviyelerindeki azalmanın nedenlerini belirlemek için Palas Ovası'ndaki hidrolojik ve iklimsel veriler (yağış, sıcaklık ve buharlaşma) 1998-2005 dönemi için analiz edilmektedir. Verilerdeki eğilimlerin büyüklüğü ve yönü lineer regresyon ile analiz edilmiştir. Göl seviyeleri ve hidrolojik ve iklimsel parametreler arasındaki ilişkiler korelasyon analizi ile incelenmiştir. 1998-2005 dönemi için Tuzla Gölü için su bütçesi oluşturulmuş ve su giriş ve çıkışlarındaki değişimler incelenmiştir. 1998'den 2005'e kadar Tuzla Gölü'nde yıllık ortalama su seviyesi 6,7 cm yıl-1 azalmıştır. Komşu istasyonlardaki verilerden, aynı dönemde yağışın azaldığı ve buharlaşmanın arttığı tespit edilmiştir. Tuzla Gölü yıllık ortalama su seviyesi ile yıllık toplam yağış arasındaki güçlü pozitif bir ilişki; yıllık ortalama su seviyesi ve yıllık toplam buharlaşma arasındaki ise güçlü negatif bir ilişki mevcuttur. Su seviyeleri ve 1 ila 5 yıl geçmiş yağış ve 1 ila 5 yıl geçmiş buharlaşma arasındaki ilişki derecesi orta seviyededir. Su seviyeleri ve sıcaklık arasında önemli bir ilişki tespit edilememiştir. 1998-2005 dönemi için göle en yüksek miktarda su girişi yağış ve yeraltı suyu olarak gerçeklemiştir ve göl sadece buharlaşma ile su kaybetmiştir. Analizler Tuzla Gölü su seviyelerinin iklimsel değişimler ve Palas Ovası'ndaki yüzey ve yeraltı sularının kullanılmasından etkilendiğini göstermektedir. Gelecekte olması muhtemel iklimsel değişikliklerin Tuzla Gölü hidrolojik yapısı üzerinde olumsuz etkiler bırakması beklenebilir.