Tarihî Türk lehçelerinde hastalık adları (VIII – XV. yüzyıl)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMEL PULURLUOĞLU

Danışman: Galip Güner

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tarihî Türk Lehçeleri dönemlerine dair çok çeşitli konularda birçok çalışma yapılmıştır. Bu konulardan birini teşkil eden "hastalık" konusu dönem kaynaklarından geniş bilgiler elde edilebilecek bir konudur. Dönemler üzerine yapılan çalışmalar incelendiğinde "tıp terimleri" konusuna çeşitli dönemler üzerinden ele alınarak değinildiği ve bu çalışmalarda ayrı bir bölüm altında hastalık adlarına yer verildiğini görüyoruz. Tarihî Türk Lehçeleri dönemlerine ait eserler bu konularda zengin bir bilgi kaynağı niteliğindedir. Dönemlere ait eserlerde konu müstakil olarak alınmış olsa da olmasa da içlerinde hastalık adlarına tesadüf edilmektedir. Hastalık adları ve tıp konusu çeşitli çalışmalarda çeşitli dönemler üzerinden ele alınmış, dönemlerin bir bütün olarak hastalık adları yönünden incelenmesi ise çok fazla olmasa da yakın zamanda çeşitli şekillerde üzerinde çalışılan önemli konulardan biri olmuştur. Biz de bu çalışmamızda konuyu tek dönemden ziyade bütün Tarihî Türk Lehçeleri Dönemlerinde kullanılmış hastalık adları üzerinden incelemeye çalıştık. Bu çalışmada Tarihî Türk Lehçelerinde Hastalık Adları konusu ele alınmış, çalışmaya en temelden başlamak amacıyla "adlandırma" teriminden yola çıkılmış, hastalığın ne olduğu, eski medeniyetlerde hastalık ve tıp anlayışının, bilgisinin nasıl olduğu, hastalıkları adlandırma yöntemlerinin neler olduğu, neye göre yapıldığı, ilkel tıp anlayışı, Türklerde tıp anlayışı gibi konulara yer verilmiştir. Tıp hakkında genel anlamda modern tıbbın doğuşuna kadar farklı bölümlerde verilen bilgilerle alanda gösterilen gelişimler aktarılmıştır. Çalışmanın Türk Dili alanı başta olmak üzere diğer bilim alanları için de faydalı olmasını umuyoruz. Anahtar Sözcükler: Tarihi Türk lehçeleri, hastalık, hastalık adları, tıp