Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, VETERİNERLİK İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SALİH BURAK PERK
Danışman: Vehbi Güneş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:KAYSERİ İLİNDE BESİ ve SÜT SIĞIRLARINDA BOVİNE HERPES VİRUS TİP 1 (BHV-1) ve MANNHEIMIA HAEMOLYTICA NIN SEROPREVALANSININ ARAŞTIRILMASI Salih Burak PERK Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü Veteriner İç Hastalıkları Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Temmuz 2025 Danışman: Prof. Dr. Vehbi GÜNEŞ ÖZET İnfeksiyöz Bovine Rhinotracheitis (IBR), sığırlarda Bovine Herpesvirus-1 (BHV-1) tarafından oluşturulan, solunum, genital ve sinir sistemini etkileyebilen bulaşıcı bir viral hastalıktır. Mannheimia haemolytica, özellikle genç sığırlarda zatürreye (pnömoni) neden olan, solunum sistemi enfeksiyonlarında sık rastlanan önemli bir bakteriyel patojendir. Bu çalışma, Kayseri ilinde solunum sistemi enfeksiyonu belirtileri gösteren ve aşılama yapılmamış sığır işletmelerinde İnfeksiyöz Bovine Rhinotracheitis (IBR) ve Mannheimia haemolytica enfeksiyonlarına karşı seroprevalansı araştırmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma, solunum sistemi hastalıklarının rapor edildiği dört farklı mihrakta yer alan toplam 200 adet, 6 ay ve üzeri yaştaki süt ve besi sığırı üzerinde yürütülmüştür. Hayvanlardan jugular ya da kuyruk venasından alınan kan örneklerinden santrifüj ile elde edilen serumlar -20°C'de saklanmış ve daha sonra ELISA testlerine tabi tutulmuştur. Tüm hayvanlara kapsamlı bir fiziksel muayene uygulanmış; vücut ısısı, nabız ve solunum sayısı, genel durum ve solunum sistemi hastalık skoru gibi parametreler değerlendirilmiştir. Ayrıca, hayvanların yetiştirme şekli, beslenme ve barınma koşullarına ilişkin bilgiler kaydedilmiştir. Serolojik analizler, ticari ELISA kitleri (BHV-1 için IDEXX, Fransa; M. haemolytica için Bio-X Diagnostics, Belçika) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Optik yoğunluk (OD) değerleri ELISA okuyucu cihaz ile 450 nm dalga boyunda ölçülmüş ve kit prospektüslerine göre değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlarda, BHV-1 antikorlarına karşı yüksek oranda pozitiflik gözlenmiş; birçok numunede ELISA PI değeri 4.000'e ulaşmıştır. Benzer şekilde Mannheimia haemolytica antikorları da birçok örnekte tespit edilmiş ve OD değerleri 1.905'e kadar çıkmıştır. Çalışmada, Mannheimia haemolytica 200 örneğin %38'inde (n=76), İnfeksiyöz Bovine Rhinotracheitis (IBR) %37'sinde (n=74) ve her iki etkenin birlikte varlığı ise %13.5 oranında (n=27) tespit edilmiştir. Bu bulgular, bölgede solunum sistemi enfeksiyonlarının yaygın olduğunu ve ko-enfeksiyonların da önemli bir risk oluşturduğunu göstermektedir. Yapılan istatistiksel analizlerde, yaş grupları ile seropozitiflik arasında anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir (P< 0.05). Sonuç olarak, Kayseri ilindeki aşılanmamış sığır sürülerinde IBR ve Mannheimia haemolytica enfeksiyonlarının yaygın olduğu saptanmış, bu durumun kontrol altına alınabilmesi için aşılamanın ve sürü yönetiminin önemine dikkat çekilmiştir. Anahtar Kelimeler: İnfeksiyöz Bovine Rhinotracheitis; Mannheimia haemolytica; Sığır; Prevalans; Pnömoni