Diyabet Hastalarının Tedavisinde Beslenme ve Egzersiz Aplikasyonlarının Kullanımının Etkinliği


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bil., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Sıla Topaloğlu

Danışman: Selçuk Mıstık

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Diabetes mellitus, son yıllarda prevalansı artan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Akıllı telefon uygulamalarının, hastaların kendi kendine yönetiminde kullanımı yaygınlaşmaktadır. Bu çalışmada Tip 2 diabetes mellitus tanılı hastalarda mevcut tedavilerine ek olarak akıllı telefon uygulamalarından birini kullanarak, bu uygulamaların kilo kaybı ve HbA1c düzeyinde etkinliğini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi (EÜTF) Aile Hekimliği Anabilim Dalı (A.D.) polikliniğinde ve Endokrinoloji ve Metabolizma polikliniğinde Eylül 2019- Aralık 2020 tarihleri arasında 18 yaş üzeri, HbA1c düzeyi %7-10, vücut kitle indeksi 30-40 aralığında olan, tip 2 diabetes mellitus tanılı hastaların dahil edildiği prospektif, randomize kontrollü bir çalışmadır. Hastalar 6 ay takip edilmiştir. Kontrol grubunda 21, müdahale grubunda 21 olmak üzere 42 hasta çalışmayı tamamlamıştır. Her iki gruba da beslenme-egzersiz davranış ölçeği uygulanmış olup, müdahale grubuna diyet ve fiziksel aktivitelerini kaydedebilecekleri bir telefon uygulaması yükletilmiştir. Hastalarla ilk iki ay iki haftada bir sonrasında aylık görüşmeler yapılmıştır. Bulgular: Hastaların VKİ ve kiloları sekizinci haftaya kadar 2 haftada bir, sonrasında dört haftada bir değerlendirildi. Müdahale ve kontrol grubunda 24 hafta içerisinde değerlendirilen VKİ ve kilo değişimleri analiz edildi. Müdahale grubunda 24. haftada çalışma başlangıcına kıyasla hastaların %95,2'sinde (n=20) VKİ ve kilo azalmış, %4,8'inde (n=1) ise artmıştı. Kontrol grubunda ise %57,1'inde (n=12) azalmış, %33,3'ünde (n=7) artmış, %9,5'inde (n=2) aynı kalmıştı. Müdahale grubunda VKİ ve kilosu azalanların oranı kontrol grubundan anlamlı derecede daha fazlaydı. HbA1c yüzdelerinde meydana gelen değişim karşılaştırıldığında, müdahale grubundaki HbA1c değişimi kontrol grubundan anlamlı derecede daha fazlaydı. Sonuç: Çalışmamızda mobil sağlık uygulamaları ile öz yönetimin desteklenmesi ile tip 2 diabetes mellitus hastalarında, vücut ağırlığı, vücut kitle indeksi ve HbA1c'nin azalmasında anlamlı değişiklikler ve daha iyi glisemik kontrolün sağlayabileceği gösterilmiştir. Diyabet hastalarının standart takiplerine mobil uygulamaların eklenmesi ile daha olumlu sonuçlar alınabilir. Anahtar Kelimeler: Tip 2 Diabetes Mellitus, Mobil uygulama, Yaşam tarzı değişiklikleri