Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BESLENME VE DİYETETİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUTKU ATUK KAHRAMAN
Danışman: Müge Yılmaz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Literatürde Akdeniz Diyeti (MD)'nin deneysel otoimmün ensefalomiyelit (EAE) üzerindeki etkisini araştıran bir çalışma mevcut değildir. Bunun yanı sıra likopenin çeşitli inflamatuar ve nörodejeneratif hastalıklar ile ilişkisi gösterilse de Multipl Skleroz (MS) ve EAE'de likopenin etkilerini araştıran bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu nedenle bu çalışmada MD ve likopenin EAE gelişimine ve inflamatuar belirteçlere etkisini belirlemek amaçlanmıştır. 43 gün süren çalışmada, 72 adet C57BL/6 cinsi dişi fare randomize olarak sekiz gruba ayrılmıştır: Batı diyetiyle beslenen EAE fareler (WD/EAE), Batı diyetiyle beslenen ve likopen uygulanan EAE fareler (WD-Lyc/EAE), Akdeniz diyetiyle beslenen EAE fareler (MD/EAE), Akdeniz diyetiyle beslenen ve likopen uygulanan EAE fareler (MD-Lyc/EAE), Batı diyetiyle beslenen naif (sağlıklı) fareler (WD/Naif), Batı diyetiyle beslenen ve likopen uygulanan naif fareler (WD-Lyc/Naif), Akdeniz diyetiyle beslenen naif fareler (MD/Naif), Akdeniz diyetiyle beslenen ve likopen uygulanan naif fareler (MD-Lyc/Naif). Çalışma süresince fareler ad libitum olarak beslenmiştir ve likopen gruplarına 28 gün boyunca iki günde bir fare başına 10 mg/kg/gün likopen oral gavaj olarak verilmiştir. Deney sonunda fareler sakrifiye edilerek dalak, lenf nodları ve spinal kordları alınmıştır. Dalak ve lenf nodlarından lenfositler kantifiye edilerek yüzey, Foxp3 ve hücre içi boyamalar yapılmıştır. Spinal kordları luxol-fast blue ile boyanarak miyelinizasyon skorları hesaplanmıştır. Çalışma sonucunda, MD ve likopenin birlikte verildiği grupta EAE'nin diğer gruplardan daha geç ortaya çıktığı ve bu grubun EAE klinik skorlarının çalışma süresince diğer gruplardan düşük seyrettiği görülmüştür. MD-Lyc grubunun dalak ve lenf nodlarında T hücre sayıları diğer gruplardan anlamlı düzeyde düşük ve IFN-γ ve IL-22 üretimi ise diğer gruplardan yüksek bulunmuştur. Dalakta üretilen IL-17A sitokini MD-Lyc grubunda diğer gruplardan daha düşük saptanmıştır. Ayrıca en yüksek miyelinizasyon skoru MD-Lyc grubunda görülmüştür. Sonuç olarak MD ve likopen uygulaması farelerin dalak ve lenf nodlarındaki T hücre sayıları ve sitokin üretimlerinde değişikliğe neden olarak EAE skorları ve miyelinizasyon üzerinde olumlu etki göstermiştir. Ancak bu müdahalenin MSS'deki hücre sayılarına etkisini ortaya koymak amacıyla in vitro ve in vivo düzeyde daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Akdeniz Diyeti; Deneysel Otoimmün Ensefalomiyelit; İnflamasyon; Likopen; Multipl Skleroz.