Kayseri Uzunyayla Çerkeslerinde ölüm inanış ve uygulamaları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, KÜLTÜREL ÇALIŞMALAR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HÜLYA DAŞDEMİR ÇEVİK
Danışman: İlkay Şahin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın konusu, ölüm öncesi, ölüm anı ve ölüm sonrasındaki inanış ve uygulamalarının Pınarbaşı Uzunyayla Çerkeslerinin yaşamında nasıl bir süreç izlediğidir. Uzunyayla'da gelenek ve göreneklerle şekillenip din ile harmanlanan uygulamalar, Çerkesler arasında ortak bir hafıza ve bilincin oluşmasına neden olmuştur. Bu çalışmada, ölüm çevresinde oluşan inanışların araştırma sahası içerisinde yaşayan insanlar için ne anlam ifade ettiği, toplumu şekillendirmedeki etkisi anlaşılmaya çalışılmıştır. Uzunyayla Çerkes köylerindeki ölüm uygulamalarının zaman içerisindeki durumunu göz önüne sermek amacıyla söz konusu geleneklerin 1960'lı yıllarda başlayan modernleşme öncesindeki uygulanma şekilleri ile günümüzdeki uygulanma şekilleri çalışma içerisinde birlikte verilmiştir. Bu bağlamda altı kadın ve altı erkek on iki kaynak kişiye, yarı yapılandırılmış sorular yöneltilerek derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Yöneltilen sorulara alınan cevaplar ile bu konudaki literatür eşliğinde Uzunyayla Çerkeslerindeki ölüm gelenekleri ortaya konularak tartışılmıştır. Bu tartışma sonunda görülmüştür ki, Uzunyayla Çerkesleri, ölüm olayı karşısında sıkı sıkıya bağlı oldukları xabze ile İslam dininin gereklerini sentezleyerek kendilerine özgü ritüelleri uygulamaktadır. Bu uygulamalar, ayrılma, eşik ve yeniden bütünleşme aşamalarının birey ve toplum tarafından en sağlıklı şekilde tamamlanmasına, bu vesileyle de Çerkes toplumunun aidiyetini her seferinde yeniden üretmesine katkı sağlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Çerkes Köyleri, Ölüm, Gelenek, Ritüel, Aidiyet