Farklı branşlardaki sporcularda ayak ve ayak bileği mekaniğinin anaerobik güç üzerine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, --, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ASİYE YÜRÜM
Danışman: Serdar Sucan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, ayak uzvunu aktif olarak kullanan farklı spor dallarından seçilen sporcuların ayak bileği eklemi (Talocrural) ile ayak başparmak eklemi (1.Metatarsofalangeal) hareket açılarına bağlı olarak anaerobik güç üretilmesini gerektiren dikey sıçrama ve sürat performanslarının değerlendirilmesi amacıyla yapıldı. Çalışmaya, atletizm, basketbol, cimnastik, futbol, taekwondo, tenis, voleybol ve yüzme branşlarında, son üç yıldır müsabakalara lisanslı olarak katılan, yaşları 18-30 arasında, 190 sporcu (114 erkek ve 76 kadın) katıldı. Gönüllülerden yazılı onamları alındıktan sonra yaş, cinsiyet, spor dalı, spor yaşı, ayak numarası, dominant ayak bilgilerini sorgulayan "Demografik Bilgi Formu" doldurmaları istendi. Boy ve ağırlık ölçümlerinden elde edilen değerlerden Vücut Kitle İndeksi hesaplandı. Talocural eklem dorsifleksiyon ve plantar fleksiyon ile 1. Metatarsofalangeal eklemi fleksiyon ve ekstansiyon hareket genişlikleri gonyometre ile ölçüldü. Gönüllülerin dikey sıçrama ve 30 m sürat performansı "Newtest Powertimer 300" ile değerlendirildi. Anaerobik (zirve) güç hesaplamasında "Johnson ve Bahamonde referans formülü" kullanıldı. Veri analizinde betimsel istatistik yöntemleri, frekans, yüzde, aritmetik ortalama ve standart sapma kullanıldı. "Tek Örneklem Kolmogorov-Smirnov testi" sonrası, verilerin normal dağılıma uymadığı görüldü. Normal olarak dağılmayan veriler için "Mann Whitney U Testi" ve "Kruskall Wallis Testi" kullanıldı. Gruplar arası farkı belirlemek için "Post Hoc Çoklu Karşılaştırma Testi" (Scheffe testi ve Tamhane's T2 testi) kullanıldı. Değişkenler arasındaki ilişkiyi test etmek için "Spearman Korelasyon Analizi" uygulandı. Elde edilen veriler, IBM SPSS (Version 22.0) bilgisayar programında değerlendirildi ve p<0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgularımıza baktığımızda, sporcuların sol ayak DF, MTF-FL, MTF-EX ile sağ ayak PF eklem hareket açılarının daha yüksek olduğu görüldü. Talocrural ve 1.Metatarsofalangeal eklem hareket açılarının ise yaş, spor dalı, spor yaşı ve VKİ değişkenlerine göre istatistiksel olarak farklılaştığı tespit edildi. Ayrıca, anaerobic güç ile DF-sol ve PF-sağ değerleri, 30 m sürat ile sol ayak MTF-FL ve MTF-EX değerleri arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki bulundu. Sonuç olarak, ayak bileği EHA kısıtlılıklarının mekanik strese neden olabileceğini, bunun sonucunda performansın bozulabileceğini ve sakatlıklara yol açabileceğini düşünmekteyiz. Sporcularda ayak bileği eklem ölçümlerinin bu yüzden önemli olduğunu ve konuyla ilgili ileri çalışmalara ihtiyaç duyulduğunu söyleyebiliriz.