Van ili Edremit ilçesi lise 12. sınıf öğrencilerinde obezite prevalansı ve beslenme alışkanlıklarının belirlenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZLEM YAR AYDEMİR

Danışman: Arda Borlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikteki çalışma lise öğrencilerinde obezite prevalansı ve beslenme alışkanlıklarının belirlenmesi amacıyla, 2019 yılı Nisan- Mayıs ayında Van İli Edremit ilçesinde 402 lise 12.sınıf öğrencisiyle yapıldı. Örneklemin büyüklüğü 370 olarak hesaplandı. Çalışma rastgele seçilen 8 liseden 425 öğrenci ile tamamlandı. Veriler anket yöntemiyle toplandı. Ölçümler dijital tartı ve stadiyometre ile yapıldı. Beden kitle indeksi (BKİ) vücut ağırlığı ( kg ) / boy uzunluğu (m²) denklemi ile hesaplanarak yaşa ve cinsiyete göre BKİ, Türk çocukları için Neyzi ve arkadaşları tarafından geliştirilmiş büyüme eğrileriyle değerlendirildi. Verileri eksiksiz olan 402 öğrencinin verileri sayı, yüzde ve ortalama ± standart sapma ile tanımlandı. Karşılaştırmalarda Ki-kare testi kullanıldı. İstatistiksel olarak p<0,05 değerler anlamlı kabul edildi. Öğrencilerin % 75.9'u (n=305) kadındı ve %86.1'i (n=346) 18 yaşındaydı. Öğrencilerin %4.7 'si obez, 19.9'u çok zayıf bulundu. Obezite oranı kadınlarda %5.9, erkeklerde %1.0 olup cinsiyet ile obezite arasında ilişki bulunmadı. Öğrencilerin annelerinin eğitim durumu ile çocukların BKİ değerleri karşılaştırıldığında; annesi okuryazar olmayan çocuklarda BKİ'si 15 persentilin altı oranının, annesi üniversite mezunu olan çocuklarda ise BKİ'si 85 persentilin üstü olma oranının daha fazla olduğu görünmektedir ancak bu anlamlı bir fark değildir. Öğrencilerin %88.6' sının bazen ya da her zaman ana öğün atladığı; %97.2' sinin ara öğün tükettiği saptandı. En sık öğün atlama nedeni %43.3 ile iştahsızlıktı. Öğrencilerin %16.9' unun kahvaltı yapmadığı tespit edildi. Öğrencilerin %18.9'unun süt ve süt ürünlerinden sütü , %19.7'sinin et ve kurubaklagil grubundan balığı ve %7.7'sinin kurubaklagili, %4.7'sinin sebze ve meyve grubundan sebzeleri hiç tüketmediği saptandı. Öğrencilerin %52.5'inin bal-reçel-çikolatayı her gün tükettiği saptandı. Sonuç olarak bu çalışmada öğrenciler arasında obezite prevalansı benzer çalışmalardan daha düşüktü. Diğer bir bölgesel farklılık da, çok zayıf öğrencilerin yüksek oranıydı. Öğrenciler sıklıkla anaöğünlerini atlamakta, araöğünlerinde sağlıksız atıştırmalıklar tüketmekte ve bazı temel besinleri hiç tüketmemekteydi. Öğrencilere yeterli ve dengeli beslenme konusunda eğitimler verilmeli ve bu eğitimlerin içeriklerinin belirlenmesi ve planlanmasında mutlaka bölgesel farklılıklar dikkate alınmalıdır. Anahtar Kelimeler: Obezite, Bilgi Düzeyi, Lise Öğrencileri, Beslenme Alışkanlığı