Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Cevahir Altınkaynak
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Nalan ÖZDEMİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Meme kanseri kadınlar arasında en sık görülen hastalıktır. Mamografi ve ultrasonografi, meme kanseri taraması ve tanısında en sık kullanılan görüntüleme yöntemleridir. Meme kanseri teşhisinde özellikle ilerlemiş safhadaki lezyonların görüntülenmesinde çok geniş çaplı kullanılan mamografi erken teşhis için yetersizdir. Erken safhada teşhis edilen meme kanseri hastalarının yaşama şansları daha geç (daha ilerlemiş safhada) teşhis edilen hastalara göre daha fazladır. Bu nedenle meme kanserinin erken teşhis ve tedavisi için yeni stratejilerin benimsenmesine ve yeni biyolojik belirteçlerin tanımlanmasına ihtiyaç vardır. Meme kanserinin teşhisi amacıyla önerilen moleküller özellikle ilerlemiş durumlar için geçerli olabilecek moleküllerdir. Ancak hastalığın ileri safhalarında dahi doğru ve güvenilir sonuç veren tek bir belirteç yoktur. Bu durumun sebepleri arasında hastalığın çok genli bir hastalık olması ve literatürde verilen çalışmalarda bir standardizasyonunun olmaması sayılabilir. Dolayısıyla meme kanseri tedavisinde var olanların dışında moleküler düzeyde yeni hedeflerin arayışı devam etmektedir.Bu çalışmada; meme kanserinin gelişim özellikleri proteomik yöntemler kullanılarak moleküler düzeyde ve protein profillenmesi ile değerlendirilip hastalıkla ilişkili protein ve protein değişikliklerinin saptanması amaçlanmıştır. Ailesinde meme kanseri olan hastaların meme kanserine yatkınlıkları daha önceki çalışmalarda kanıtlandığı için bu çalışmada özellikle sporadik olarak kanser geliştiren bireyler değerlendirmeye alınmıştır. Çalışmada kontrol, tedavi almamış, tedavi alan ve tedavi olmuş olmak üzere dört grup değerlendirilmeye alınmıştır. Protein düzeyindeki değişiklerin kapsamlı bir şekilde geniş veri tabanları kullanılarak araştırılmasının, yeni proteinlerin ve yeni biyolojik belirteçlerin (işaretlerin) bulunmasına aracılık edeceği düşünülmektedir. Bunun için öncelikle serumda oldukça yüksek konsantrasyonda bulunan bol (abundant) proteinlerin bir kısmı filtrelenmiş ve daha sonra toplam protein miktarı ?g/µL olarak hesaplanmıştır. İki boyutlu elektroforez sonrası Maldi-Tof kütle spektrometresi ile proteinlerin tanımlanması gerçekleştirilmiştir. Bunun yanında abundant proteinler azaltılmadan da araştırma planlanmış farklanmalar tespit edilmiştir.Yapılan subtraktif analizler sonrası tedavi almamış grupta kontrol grubuna göre albümin, haptoglobin, apolipoprotein A-I, Complement C-4 beta, IgG hafif ve ağır zincir abundant proteinlerinin serum ekspresyon düzeyleri fazla bulunmuştur. Yine abundant proteinler incelendiğinde kontrol, tedavi alan ve tedavi olmuş gruplarda ekspresyonlarının birbirlerine yakın olduğu bu çalışmada tespit edilmiştir. Haptoglobin proteini tedavi almamış grupta evre I' de bulunan hasta serumuna göre evre II' de bulunan hasta serumunda ekspresyonu fazla bulunmuştur. Tedavi alan grupta yapılan değerlendirmeler sonucu 15 Da civarında yer alan Haptoglobin serileri de evre I' de bulunan hasta serumuna göre evre IIB' de bulunan hasta serumunda daha yoğun bulunmuştur.Çalışma sonucu belirtilen protein profil farklılıklarının meme kanserinin oluşum süreci ile ilişkili moleküler değişikliklerin anlaşılmasında, hastalığın oluşum sürecine etkili tedavi yaklaşımlarının geliştirilmesinde, yeni hedef moleküllerin bulunmasına ve çoklu biyobelirteç geliştirilmesinde katkı sağlayacağı düşünülmektedir.