CNC Torna Tezgahlarda 5 eksende titreşim ölçümü ve Yapay Sinir Ağlarıyla modellenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Muhammed İşci

Danışman: Mehmet Bahadır Çetinkaya

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Talaşlı imalatta tornalama işlem koşullarından dolayı ortaya çıkan titreşimler, üzerinde çalışılan malzemenin yüzey kalitesinin bozulması, takım ve tezgâh ömrünün azalması, düşük hassasiyetli tasarımlar ve üretim kayıpları gibi sonuçlara yol açmaktadır. Bu nedenle, sistem üzerindeki titreşim bileşenleri yok edilerek veya zayıflatılarak en uygun çalışma koşulları belirlenmelidir. Bu tez çalışmasında, Bilgisayarlı Sayısal Kontrol (CNC) Torna tezgâhları üzerindeki titreşim etkilerini analiz etmek için yapay sinir ağları kullanılmıştır. İlk olarak deneysel çalışmalar yapılarak titreşim verileri elde edilmiş ve bu verilere göre titreşimi etkileyen parametreler yorumlanmıştır. Daha sonra, titreşim verilerinin yüksek doğrulukta tahmin edilebilmesi amacıyla yapay sinir ağları kullanılarak modellemeler gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın deneysel bölümünde titreşimi etkileyen farklı malzeme tipleri, iş mili hızları, ilerleme hızları, talaş derinlikleri ve farklı kesici uç tipleri için analizler gerçekleştirilmiştir. Benzetim çalışmalarında ise CNC Torna tezgâhı üzerinden ölçülen titreşim verileri iki farklı yapay sinir ağı yapısı ile analiz edilmiştir. Bu deneysel ve benzetim tabanlı yaklaşımların sonucunda Radyal Tabanlı Yapay Sinir Ağı (RBANN) yapılarının CNC Torna tezgâhlarında meydana gelen titreşimleri tahmin etmede gerçek zamanlı parametrelerde dahi iyi bir performans gösterdiği görülmüştür.