Sahra altı Afrika ülkelerinde doğrudan yabancı yatırımlar ve kurumsal kalitenin ekonomik büyümeye etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İKTİSAT ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MOHAMED EİSSA MUSA IBRAHEM
Danışman: Hayriye Atik
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Küreselleşme ile uluslararası sermaye akımları, modern küresel ekonominin önemli bir parçası haline gelmiştir. Doğrudan yabancı yatırımlar (DYY), özellikle gelişmekte olan ülkelerde ekonomik büyümeyi artırmak için önemli bir araçtır. Ancak, DYY'nin etkisi büyük ölçüde kurumsal kalite ve siyasi istikrar gibi faktörlere bağlıdır. Bu çalışma, 2002-2022 yılları arasında Sahra Altı Afrika'daki (SAA) 18 ülkede DYY ve kurumsal kalitenin ekonomik büyüme üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, gayri safi yurt içi hasıla (GSYİH) bağımlı değişken olarak kullanılmıştır. Bağımsız değişkenler arasında DYY, hukukun üstünlüğü, siyasi istikrar, düzenleme kalitesi ve elektrik erişimi gibi kurumsal kalite göstergeleri bulunmaktadır. Ayrıca, enflasyon, ticaret açıklığı ve brüt sermaye oluşumu gibi destekleyici değişkenler de modele dahil edilmiştir. Bağımsız değişkenlerin bağımlı değişken üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla, Momentler Yöntemiyle Kantitatif Regresyon (MYKR) modeli kullanılmış ve Eşbütünleşme İçin Kao Testi, Levin-Lin-Chu (LLC) birim kök testi ve Kesit Bağımlılık Testi (SD) gibi testler uygulanmıştır. Sonuçlar, DYY'nin etkisinin düşük büyüme oranlarına sahip ülkelerde daha belirgin olduğunu, bu etkinin güçlü kurumsal yapıları olan ülkelerde arttığını, ancak zayıf yönetim yapısına sahip ülkelerde zayıf veya negatif olduğunu ortaya koymuştur. Çalışma, yatırım ortamını iyileştirmek ve sürdürülebilir ekonomik büyümeyi desteklemek amacıyla kapsamlı kurumsal reformların yapılmasını önermektedir.