Et-Tûribiştî ve el-Müyesser fi Şerhi Mesâbîhi's-Sünne adlı eseri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Temel islam Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Moustafa Jabal
Danışman: Ahmet Uyar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hadis edebiyatının önemli eserlerinden biri olan el-Begavî'nin Mesâbîhu's-Sünne'sine kendisinden sonra gelen âlimler tarafından hak ettiği değer verilmiş ve onun üzerine onlarca çalışma yapılmıştır. Bu çalışmaların ilk ve en önemlilerinden bir tanesi de et-Tûribiştî'nin "el-Müyesser fi Şerhi Mesâbîhi's-Sünne" adlı şerhidir. Bu eserin müellifi et-Tûribiştî'nin hayatı, eserleri, mezkûr esrinde izlemiş olduğu şerh metodu ve söz konusu eserin hadis şerh edebiyatındaki yeri tezimizin ana konusunu oluşturmaktadır. Bu şerhin kendisinden önceki şerhlerden en önemli farkını, fıkıh ağırlıklı bir şerh olmaması, hadis şerhçiliğinde daha önce hiç kimse tarafından dile getirilmeyen noktaları içinde barındırması, müellifin kaynaklardan yararlanma konusundaki titizliği ve daha sonra gelen şârihlerin bu eseri ana kaynak olarak kullanması gibi önemli özellikler oluşturmaktadır. Tez giriş ve üç bölümden meydana gelmektedir. Girişte imam el-Begavî ve Mesâbîhu's-Sünne adlı eseri hakkında kısa bir bilgi verildikten sonra et-Tûribiştî'ye kadar hadis şerh faaliyetlerine temas edilmiştir. Birinci bölümde et-Tûribiştî'nin hayatı ve eserleri tanıtılmıştır. İkinci bölümde el-Müyesser'in tanıtımı, kaynakları, müellifin kaynaklardan yararlanma metodu ve kullandığı kaynaklar ele alındıktan sonra et-Tûribiştî'nin şerhinde hem sened hem de metin açısından yaptığı tüm faaliyetler örneklerle birlikte detaylı bir şekilde incelenmiş ve izlediği şerh metodu ortaya konulmuştur. Üçüncü bölümde ise el-Müyesser'in değeri; kendisinden önceki şârihlerin et-Tûribiştî üzerindeki etkileri, et-Tûribiştî'nin kendisinden sonraki şârihlere etkisi ve el-Müyesser'in genel olarak hadis şerhleri ve özellikle Mesâbîhu's-Sünne şerhleri arasındaki yeri ve önemi gibi konular incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: et-Tûribiştî, el-Müyesser, el-Begavî, Mesâbîhu's-Sünne, Şerh, Metot.