Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Hayriye Nur Başyazıcıoğlu
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Kurtuluş KARAMUSTAFA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Teknolojik yenilikler, toplumu oluşturan bireylerin düşüncelerini, tutumlarını ve davranışlarını değiştirmek suretiyle toplumsal yapıda önemli değişimlere neden olmaktadır. Ancak, teknolojik yeniliğin, toplumda önemli bir etki yaratabilmesi için bu yeniliğin toplumun çoğunluğu tarafından kabul edilip kullanılması gerektiği ifade edilmektedir. Bu açıdan yakın zamandaki teknolojik yenilikler incelendiğinde, iletişim teknolojilerindeki gelişmeler sonucunda, tüm dünyada mobil iletişim tüketiciler tarafından en çok kullanılan iletişim şekli olarak dikkat çekmektedir. Mobil iletişimin yaygın bir şekilde kullanılması ile birlikte mobil iletişim tekniklerinin de zamanla çeşitlendiği görülmektedir. Bu iletişim tekniklerinden mobil uygulamaların pazarlama iletişiminde alternatif bir kanal olarak hizmet vermesi dikkat çekmektedir. Bu nedenle, tez çalışmasında bir teknolojik yenilik olarak değerlendirilen havayolu mobil uygulamalarının tüketiciler tarafından kullanılma davranışı ve bu davranışın altında yatan faktörlerin yapısal eşitlik modellemesi ile incelenmesi planlanmaktadır. Bu bağlamda, tez çalışmasında öncelikle literatür taraması yapılarak; teknolojik yeniliklerin kabul edilme ve kullanılma davranışlarını araştıran çalışmalar incelenmiştir. Tüketicilerin havayolu mobil uygulama kullanma davranışlarını analiz etmek için uzman görüşleri alınarak, ölçek geliştirme süreci sonucunda araştırma verilerinin toplamasında kullanılacak anket oluşturulmuştur. Araştırma verilerini toplamak için farklı kültürlerden 750 kişi ile bir anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. Tez çalışmasında, tüketicilerin havayolu mobil uygulama kullanma davranışları üç farklı yapısal model ile analiz edilmiştir. Bu modeller sırasıyla Ayrıştırılmış Planlı Davranış Teorisi yapısal modeli ve Birleştirilmiş Teknoloji Kabul ve Kullanım Teorisi yapısal modeli ve literatürdeki farklı teorilerden faydalanarak geliştirilen araştırma modelidir. Bu modeller yol analizi kullanılarak ayrı ayrı test edilmiş ve böylece model uyum indekslerine göre üç model karşılaştırılmıştır. Analiz sonucunda havayolu mobil uygulama kullanım davranışının, özyeterlilik, çaba beklentisi, performans beklentisi, tatmin, sosyal etki, kullanma niyeti ve kolaylaştırıcı durumlar gibi değişkenlerden etkilendiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca, tüketicilerin demografik özelliklerine göre mobil uygulamaları kullanma davranışları ve bu davranışı etkileyen faktörler MANOVA ile incelendiğinde, yaş ve kültür gibi demografik özelliklerin tüketicilerin mobil uygulama kullanma davranışlarıını ve bu davranışları etkileyen faktörleri etkilediği anlaşılmaktadır. Anahtar Kelimeler: Tüketici davranışı, mobil iletişim, yapısal eşitlik modellemesi, Ayrıştırılmış Planlı Davranış Teorisi, Birleştirilmiş Teknoloji Kabul ve Kullanım Teorisi, Kullanım ve Hoşnutluk Yaklaşımı.