PENTİLENTETRAZOL İLE İNDÜKLENEN KİNDLİNG MODELİNDE FENİTOİNİN SİTOKROM P450 ENZİM SİSTEMİ VE ENDOPLAZMİK RETİKULUM STRESİ ÜZERİNE ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, --------------------------------, --, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RUVEYDA AKMEŞE

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Füsun Ferda Erdoğan

Eş Danışman: Ayça Lekesizcan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmadaki amacımız beyindeki CYP450 enzim sistemini daha iyi anlamak, epilepsinin ve fenitoin kullanımının bu enzim sistemi üzerindeki etkinliğini ve LGI1 gibi poteinler eşliğinde ER stresi ile olan ilişkisini belirlemek, tüm bu süreçte beyindeki BDNF sinyalinin rolünü tespit edip kısıtlı olan literatüre katkı sağlamaktır. Deney tasarımında 48 adet dişi 8 haftalık BALB/c cinsi fare kullanıldı. Epilepsi modeli oluşturmak için gün aşırı 14 ve son enjeksiyondan on gün sonra tek bir enjeksiyon daha olacak şekilde toplam 15 enjeksiyon yapıldı. Fareler KONTROL, PHT+PTZ, PHT+4-PBA+PTZ, PTZ+PHT, 4-PBA+PTZ, PHT, PTZ, 4-PBA olmak üzere sekiz gruba ayrıldı ve PTZ enjeksiyonu ile eş zamanlı PHT ve 4-PBA enjeksiyonları yapıldı. Enjeksiyonlardan sonra açık alan ve yüzmeye zorlama davranış testleri uygulandı ve beyin dokularında CYP219, CYP3A4, LGI1, GRP78, CHOP, BDNF, P75NTR ve mTOR proteinlerin ekspresyonu için western blot ve immünohistokimyasal analizler yapıldı. Yüzmeye zorlama davranış testinde kontrol grubu ile diğer gruplar arasında anlamlı farklılıklar bulunmaktadır. İmmünohistokimyasal protein analizlerinde CYP2C19, CYP3A4, GRP78, BDNF ve P75NTR proteinleri beyinde gruplar arası anlamlı sonuçlar vermiştir. CHOP, LGI1 ve mTOR proteinlerinin ekspresyon seviyeleri ise gruplar arasında anlmlı farklılık göstermemektedir. Sonuç olarak çalışmamızda yüzmeye zorlama davranış testi sonucunda tüm gruplarda kontrol grubuna göre depresyon benzeri davranışlar gözlenmektedir. Protein analiz sonuçlarına göre ise ilaç metebolizmasında etkili olan CYP450 proteinlerinden CYP2C19 ve CYP3A4'ün PHT enjekte edilen gruplarda ekspresyonunun artması karaciğer gibi beyinde de fenitoinin CYP2C19 ve CYP3A4'ü indüklediğini göstermektedir. CYP450 proteinlerinin immünreaktivitesinin en fazla görüldüğü PHT grubunun GRP78 protein immünreaktivitesinde en az aktif gruplardan biri olması fenitoinin ER stresini inhibe ettiğini göstermiştir. Ancak PHT gibi epilepsi tedavisinde etkili olan ilaçlar ER stres mekanizması üzerinde etkili olsada CYP450 proteinlerinde olduğu gibi ilaç direnci geliştirebilecek mekanizmaları aktive ettiği için epilepside kişiye özel tedavi seçeneklerinin daha detaylı araştırılması gerektiğini düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: BDNF; Epilepsi; ER Stresi; Fenitoin; Sitokrom P450.