Endonezya'daki iğnesiz arı türleri tarafından üretilen bazı balların fizikokimyasal ve mikrobiyolojik özelliklerinin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ARBI REVONAN VEGA
Danışman: KEVSER KARAMAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İğnesiz arılar (Meliponini), iğnesiz küçük arı türleridir ve çiçek balı üretirler. Bu çalışmada, Endonezya'nın Batı Sumatra bölgesindeki Sijunjung İli'ne bağlı Nagari Lubuak Tarok'ta aynı nektar alanında bulunan 27 farklı bitki kaynağından yararlanan dokuz farklı iğnesiz arı türüne ait ballar değerlendirilmiştir. Araştırmanın amacı, bal örneklerinin fizikokimyasal özelliklerini, antioksidan aktivitelerini, mikrobiyolojik karakteristiklerini, FTIR spektrumlarını ve uçucu bileşik profillerini analiz etmektir. Fiziksel analizlerde nem içeriği (%38.75–50.17), pH (2.80–3.68), Briks (%49.83–61.25), viskozite (30.62–175.22 cP) ve renk parametreleri (L*: 52.346-56.746; a*: 1.896-3.746; b*: 17.646-21.924; c*: 17.752-22.4) belirlenmiştir. Kimyasal analizlerde EC (0.253-0.751 mS/cm), HMF (2.47-12.78 mg/kg), TPC (1.08-3.12 mg GAE/g), TFC (0.04-0. 31 mg RE/g) analizleri ile karşılaştırmalar gerçekleştirilmiştir. FTIR spektrumlarında ana absorpsiyon bantları 3198-3239 cm-¹ (O-H), 2870-2933 cm-¹ (C-H) ve 1629-1640 cm-¹ (C=O) iken, polisakkaritler için 818-821 cm-¹ ve 769-778 cm-¹ 'de bantlar elde edilmiştir. Uçucu bileşik analizinde toplam 29 bileşik tespit edilmiştir ve junenol gibi yeni aroma bileşikleri belirlenmiştir. Antioksidan aktivite DPPH (%16.10-%22.84) ve FRAP (255.16 -809.86 µM Fe²⁺/100g) kullanılarak tespit edilmiştir. Mikrobiyolojik analizlerde H4, H7 ve H8 örneklerinde laktik asit bakterileri tespit edilirken, hiçbir örnekte maya veya küfe rastlanmamıştır. Elde edilen sonuçlardaki farklılıkların arı türü, hasat zamanı, iklim koşulları, nektar kaynağı çeşitliliği, arıların çiçek tercihleri ve kullanılan ekstraksiyon yöntemlerine bağlı olabileceği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: İğnesiz arı balı, fizikokimyasal özellikler, antioksidanlar, mikrobiyoloji, FTIR, uçucu bileşen profili