Tarihî Süreç İçerisinde Rusya Kozakları

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, --, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Muhammed Göktürk Korkmaz

Danışman: Gökçe Yükselen Peler

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, 16. yüzyılda ortaya çıkan Kozakların 19. yüzyılın sonuna kadar gerek kendilerinin kurup bağımsız olarak hareket ettikleri ordular olan Zaporojya, Don, Yayık (Ural) ve Terek gibi gerekse Karadeniz, Kuban, Astrahan, Orenburg, Semireçye (Yedisu), Transbaykal, Sibirya, Amur ve Ussuri gibi Rus devleti tarafından kurulan Kozak ordularının oluşum süreçleri incelenmektedir. Türkiye Türkçesi ile yapılan Kozak ordularının oluşumuyla ilgili çalışmaların kapsamlı olmadığı ve tarihî arka planının ifade edilmediği tarafımızca tespit edilmiştir. Bu sebeple, alan yazınındaki söz konusu boşluk sadece Türkçe kaynaklarla değil, başta Rusça olmak üzere aynı zamanda İngilizce kaynakların Türkiye Türkçesine aktarılmasıyla elde edilen verilerin incelenerek çalışma kapsamında hazırlanmasıyla doldurulmaya çalışılmıştır. Rusya Kozaklarının 90'lı yıllarda Perestroyka ve Glasnost politikaları sonucu güç kazanması ve bazı Rus devlet adamlarının Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nde dağıtılan Kozak ordularının yeniden oluşturulmasına yönelik düşüncesi, Rus İmparatorluğu dönemindeki gibi güçlü olmasa da dikkate değer bir Kozak yapılanmasının yolunu açmıştır. Bundan dolayı, 20. yüzyıl sonları ve 21. yüzyılın başlarında Kozak orduları, Kuban Kozak Ordusu'nun yeniden oluşturulması örneğinde incelenmiş ve son bölümde günümüz Rusya Federasyonu'ndaki Kozak ordularının arma, sancak ve bayrakları gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: Rusya Kozakları, Kozak Tarihi, Rus Kolonizasyonu, Rus Yayılmacılığı, Sibirya İşgali.