Mehmet Akif Ersoy ile Elmalılı M. Hamdi Yazır'ın meallerinin karşılaştırması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RECEP KARPINAR

Danışman: MEHMET DEMİRCİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Cumhuriyet döneminin iki önemli şahsiyeti olan Mehmet Akif Ersoy ile Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır'ın Kur'an-ı Kerim mealleri, dil ve yöntem açısından karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Araştırmanın temel amacı, her iki müellifin çeviri yaklaşımlarındaki benzerlik ve farklılıkları tespit ederek Türk tefsir ve meal geleneğine katkılarını ortaya koymaktır. Çalışma kapsamında, Elmalılı Hamdi Yazır'ın Hak Dini Kur'an Dili isimli tefsirinde yer alan meal metni ile Mehmet Akif Ersoy'un yakın zamanda gün yüzüne çıkan ve Kur'an-ı Kerim'in üçte birlik kısmını kapsayan meal nüshası esas alınmıştır. Yöntem olarak, belirlenen örnek ayetler üzerinden her iki müellifin kelime tercihleri, cümle yapıları ve anlamlandırma biçimleri mukayeseli analiz yöntemiyle incelenmiştir. Araştırma sonucunda; Ersoy'un daha sade, şiirsel ve halkın anlayabileceği bir dil tercih ettiği; Yazır'ın ise fıkhi ve terminolojik derinliği önceleyen, daha teknik bir dil kullandığı tespit edilmiştir. Her iki eserin de dönemin şartları içerisinde Türkçenin meal dili olarak gelişmesine öncülük ettiği ve kendisinden sonraki çalışmalara zemin hazırladığı görülmüştür.