Agatangel Efimoviç Krimskiy'nin hayatı ve Türkoloji üzerine çalışmaları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEVDA SÜLEYMANOVA

Danışman: GÖKÇE YÜKSELEN PELER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

19. asrın sonu 20. asrın başlarında Rus oryantalizmi önemli bilginler ortaya çıkarmıştır. Bunlardan önemli bir temsilci de Lazarevski Üniversitesi'nin Doğu Diller Bölümü başkanı Profesör Agatangel Efimoviç Krımskiy'dir. Krımskiy doğu Kaynaklarına inmeyi başaran oryantalistlerin başında gelen isimdir. Ukrayna'nın önde gelen şarkiyatçılarından Agatangel Efimoviç Krımskiy, araştırmaları Türk tarihi alanında büyük bir iz bırakmıştır. Çalışmamızın amacı, Türk tarihine faydalı olması ümidiyle, 19. asrın ikinci yarısıyla 20. asrın ilk yarısında yaşamış ünlü Ukraynalı bilim adamı Agatangel Efimoviç Krımskiy'nin çalışmalarının Türk tarihindeki yeri ve önemini ortaya koymak ve bu bağlamda araştırmacının çalışmalarını ve eserlerini değerlendirmektir. Çalışma nitel araştırma yöntemiyle hazırlanmıştır. Çalışmanın kapsamını A.E. Krımskiy'nin Türkoloji üzerine çalışmaları kapsamaktadır. Araştırmamızın giriş kısmında araştırmanın konusu, amacı, metodu, oryantalizminin tarihçesi, yükseliş devrelerini anlatmaya gayret gösterdik. Altı bölümden oluşan araştırmamızda Krımskiy'nin Türk tarihi ile ilgili bilgileri ve kaynakları üzerinde durulmuştur. Daha sonra ise çalışmamızın temelini teşkil eden Krımskiy'nin ailesi, çocukluğu, gençliği, şahsiyeti, eğitimi ve Türkoloji'ye olan ilgisini ortaya koymaya çalışarak eserlerinden "Türkiye Tarihi", "Türkiye Tarihi ve Edebiyatı", "Azerbaycan Edebiyatı", "Nizami Gencevi ve Çağdaşları", "Türkoloji Üzerine Makaleler" adlı çalışmalarının incelenmesi ve onların değerlendirilmesini Türk tarihi açısından tetkik etmeye çalıştık. Anahtar Kelimeler: A.E. Krımskiy, Türkoloji, Orta Asya Türkler Tarihi.