Emine Işınsu'nun romanlarında yolculuk arketipi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞENGÜL ÖZGÜL

Danışman: Mümtaz Sarıçiçek

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında Türk romancılığında önemli bir yere sahip olan Emine Işınsu'nun 1966 - 2013 yılları arasında yayımlamış olduğu on yedi romanın olay örgüsü Joseph Campbell'ın "Kahramanın Sonsuz Yolculuğu" adlı eserinden yola çıkılarak, mitolojik yolculuk sistematiği yöntemiyle tahlil edilmiştir. Her romanın seçilmiş kahramanları üzerinden değerlendirme yapılarak hem iç hem de dış yolculukları takip edilmiştir. Jung'un arketip kuramından hareket eden edebiyat kuramcılarından Campbell, söz konusu edilen eserinde "mit"lerin, arketiplerin sembolleşmiş şekli olduğunu söylemektedir. Campbell, mitolojik anlatılarda kahramanın benlik bütünlüğüne ulaşabilmesi için yolculuğa çıkması yani dış dünyadaki bazı olaylarla yüzleşmesi gerektiğini belirtmiştir. Bu çalışmada sadece Campbell'ın sistematize ettiği yolculuk arketip değil, alt aşamalar içerisinde karşılaşılan persona, anima/animus, gölge ve yaşlı bilge adam gibi arketipler de yorumlanmıştır. Psikanalitik açıdan bu yolculuk bireyin kendisi ile hesaplaşma ve kişilik geliştirme sürecidir. Eserlerinde, bireysel bunalımları ve bireyin içinde bulunduğu çıkmazları tarihi olaylarla beraber ele alan yazarın, incelemeye konu olan on yedi romanı, olay örgülerinden yola çıkılarak kahramanların psikolojik gelişmeleri de takip edilmiştir. Giriş bölümünde James G. Frazer, Sigmund Freud, Carl Gustav Jung, Erich Fromm, Mircea Eliade, Vladimir Propp ve Northrop Frye bağlamında arketip düşüncesinin kuramsal çerçevesi oluşturulmuştur. İnceleme bölümünde ise Emine Işınsu'nun inceleme konusu romanında Campbell'ın ifade ettiği yolculuk arketipi aşamalarının yansıyış biçimi ele alınmıştır. Elde edilen bulgular ve yargılar sonuç bölümünde ana hatlarıyla ortaya konmuştur. Anahtar sözcükler: Arketipsel inceleme, yolculuk, Joseph Campbell sistematiği, Emine Işınsu'nun romanları.