HAPLOID INDUCTION VIA UNFERTILIZED OVARY CULTURE IN WATERMELON

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: MUSAB ABDUKADIR ISAK MUSAB ABDUKADIR ISAK

Danışman: Özhan Şimşek

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

KARPUZDA DÖLLENMEMİŞ OVARYUM KÜLTÜRÜ İLE HAPLOİD İNDÜKSİYONU Musab Abdukadir ISAK Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Eylül 2022 Danışman: Doç. Dr. Özhan ŞİMŞEK ÖZET Döllenmemiş ovaryum kültürü, ıslah süresini önemli ölçüde azaltabilen haploid bitkileri uyartmak için etkili bir yaklaşımdır. Bu çalışmanın amacı, ovaryum kültürü yöntemi kullanılarak haploid bitkiler elde etmek ve ayrıca hormonların, çiçek aşamalarının ve sıcaklık şoku ön uygulamasının karpuz ovaryum kültürü üzerindeki etkisini değerlendirmektir. Bu çalışmada 'Ersin', 'Silva' ve 'Üstün' karpuz çeşitleri kullanılmıştır. Ortama farklı konsantrasyonlarda 2,4-D (3 mg/l , 5 mg/l ), BA (1 mg/l , 2 mg/l ) ve NAA (0,5 mg/l) bitki büyüme düzenleyicileri eklenmiştir. Toplamda, her biri 8 g/l agar ve 30 g/l sakaroz ile takviye edilmiş dört farklı ortam kombinasyonu kullanılmıştır. Çiçekler her bir çeşitten üç farklı aşamada (antesisten 12 saat önce, antesis zamanında, ve antesisden 12 saat sonra) toplanmıştır. Bu çalışmada toplanan çiçekler iki gruba ayrılmıştır. Birinci grup, iklim kontrollü odalara (3000-4000 lux ışık yoğunluğuna sahip) yerleştirilmeden önce karanlıkta 3 gün boyunca 35 °C'de ısı şokuna tabi tutulmuştur. İkinci gruptaki çiçekler, doğrudan iklim kontrollü odalara (3000-4000 lüks ışık yoğunluğuna sahip) 25°C'de yerleştirilmiştir. Sonuçlara göre, genotipler arasında farklı oranlarda embriyo gelişimi ve kallus oluşumu gözlenmiştir. Tüm genotipler arasında en yüksek kallus oluşumu ve embriyo gelişimi oranı 'Üstün' çeşidinde, I3 bitki büyüme düzenleyici kombinasyonundan (3 mg/l 2,4D+ 2 mg/l 6-BA + 0,5 mg/l NAA) alınmıştır. Tüm bitki büyüme düzenleyici kombinasyonları arasında kallus ve embriyo benzeri oluşum (ELS) sırası ile % 97 ve %6.94 ile M3'te (1 mg/l BAP + 0.25mg/l NAA) tespit edilmiştir. Ayrıca, ikinci aşama (antesis dönemi) % 85 ile tüm aşamalar arasında en yüksek kallus oluşum oranına sahipti ve %79 ile 25°C genel olarak kallus oluşumu için en iyi sıcaklık olmuştur. Bu kallus ve embriyolar kullanılarak bitki gelişimi sağlanamamıştır. Anahtar Kelimeler: Karpuz, haploid, döllenmemiş ovaryum, ovaryum kültürü.