Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELİKE HİLAL PARILTI
Danışman: Ali Kuşat
Özet:
Bu çalışmada modern psikolojiye bir eleştiri olarak ortaya çıkan hümanist psikoloji ve temsilcileri insanın iyi olan doğasına ve onun potansiyeline verdiği önem ve bu çerçevede ortaya çıkan kendini gerçekleştirme kavramı ile İslam tasavvufunda yer alan kâmil insanın benzerliğine odaklanılmış ve farklı alanlarda olan bu iki kavramın insan için evrensel ortak gelişim özelliği konusu araştırılmıştır. Araştırma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde kişilik gelişimi ile başlanmış, Maslow’un motivasyon teorisi ve kendini gerçekleştirme kavramları üzerinde durulmuştur. Ayrıca kendini gerçekleştirme kavramı ve kendini gerçekleştiren insanların özellikleri detaylı şekilde incelenmiştir. İkinci bölümde üzerinde durulan konular tasavvuf, nefis, nefis mertebeleri ve insan-ı kâmil kavramları üzerinde durulmuştur. Bu bölümde tasavvufi açıdan kişilik gelişimi incelenmiş, kâmil insanın özelliklerine değinilmiştir. Araştırmanın üçüncü ve son bölümünde tasavvuf ve hümanist psikoloji genel hatlarıyla karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırma çerçevesinde nefis mertebeleri ve ihtiyaçlar hiyerarşisiyle birlikte araştırmanın asıl konusu olan kendini gerçekleştiren insan ve kâmil insanların ortak özellikleri incelenmiştir. Bu incelemeler sonucunda kâmil insanın ve kendini gerçekleştiren insanın aynı kavrama denk geldiği ve evrensel gelişim özelliği olduğu sonucuna varılmıştır.