Eski Türkçede (VIII.YY.-XII.YY) Yardımcı Fiiller

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Türk Dili Ve Edebiyatı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2005

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Hacer TOKYÜREK

Danışman: Nevzat Özkan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez, VIII. yy. - XII. yy. arası Göktürk, Uygur ve Karahanlı sahalarındaki yardımcı fiilleri belirlemek amacıyla hazırlanmıştır. Ele alınan yardımcı fiiller, yapı ve fonksiyon açısından değerlendirilmiştir. Buna göre, yardımcı fiiller "I. Esas Anlamını Korumuş veya İşlev İncelikleri Kazanmış Olan Yardımcı Fiiller" ve "II. Esas Anlamını Kaybederek Kalıplaşmış Olan Yardımcı Fiiller" olmak üzere iki grupta incelenmiştir. Birinci gruptaki yardımcı fiiller de kendi içerisinde "İsimlere Gelen Yardımcı Fiiller" ve "Fiillere Gelen Yardımcı Fiiller" olmak üzere ikiye ayrılmıştır. İsimlere gelen yardımcı fiiller "Oluş ve Kılış Fonksiyonu İle İsme Gelen Yardımcı Fiiller" ve "Bildirme Fonksiyonu İle İsme Gelen Yardımcı Fiiller" olarak incelenmiştir. Fiillere gelen yardımcı fiiller ise kendi içerisinde beş grupta incelenmiştir. Bunlar; 1. Karmaşık Fiiller, 2. Birleşik Kipli Yardımcı Fiiller, 3. Kuvvetlendirme ve İhtimal Fiilleri, 4. Bir Yanı Zarf Fiil Bir Yanı Yardımcı Fiil Olan Birleşik Fiiller veya Tasvir Fiilleri, 5. Belirleyici Yardımcı Fiiller, şeklindedir. İkinci ana grup olan "Esas Anlamını Kaybederek Kalıplaşmış Olan Yardımcı Fiiller" de ise tamamıyla anlam kaymasına uğrayarak kalıplaşma temayülü gösteren yardımcı fiiller ele alınmıştır. Burada birleşik fiilleri oluşturan yardımcı fiiller somut anlamdan sıyrılarak soyut anlama geçmiş ya da geçme temayülü göstermiştir.Anahtar Sözcükler: Eski Türkçe, Yardımcı (Eylemler) Fiiller, Birleşik (Eylemler) Fiiller.