Kırsal bölgede yaşayan 40 yaş ve üzeri yetişkin bireylerin fiziksel aktivite düzeyleri, posa tüketim miktarları ve bağırsak alışkanlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞERİFE DENLÜ

Danışman: HASAN DURMUŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma kırsal bölgede yaşayan 40 yaş ve üzeri yetişkin bireylerin fiziksel aktivite düzeyleri, posa tüketim miktarları ve bağırsak alışkanlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışma Kasım 2022-Ocak 2023 tarihleri arasında Nevşehir ili Ürgüp ilçesine bağlı köylerde 40 yaş ve üzeri toplamda 584 kadın/erkek bireyler üzerinde yapılmış kesitsel tipte bir araştırmadır. Bireyleri değerlendirmek için demografik bilgilerden, Bristol Gaita Skalası'ndan, Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi Kısa Formu (IPAQ)'ndan ve üç günlük besin tüketimde kaydından oluşan bir anket formu uygulanmıştır. Bireylerle yüz yüze görüşme yapılarak araştırmaya katılmayı kabul edenlere anket uygulanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 24.0 programı kullanılmıştır. İstatistiksel analizlerde başlıca kullanılan testler: Ki kare testi, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis Testi, Spearman korelasyon analiz testleridir. Anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Araştırmaya dâhil olan kırsal bölgedeki bireylerin %17,5'i haftada üç kez veya daha seyrek dışkılama sıklığına sahiptir. Özellikle 70 yaş ve üzeri bireylerde, posa tüketiminin yetersiz olduğu ve dışkılama sıklığının haftada üç kez veya daha seyrek olduğu tespit edilmiştir. Bireylerin günlük posa tüketimi ortancası 20.65 gramdır ve erkeklerin (21.9 gr) tüketimi kadınlardan (20.1 gr) daha fazladır (p<0.05). Bireylerin %26,9'unun inaktif olduğu belirlenmiştir. Fiziksel aktivite durumu ile dışkılama sıklığı incelendiğinde minimal aktif bireylerin günde bir kez dışkılama sıklığına sahip olduğu belirlenmiş ve anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0.05). Cinsiyet, ileri yaş, posa ve su tüketiminin az olması, fiziksel aktivite düzeyinin yetersiz olması bireylerin bağırsak alışkanlıkları üzerinde etkili olmaktadır. Çalışma belirli bir kırsal bölgede yaşayan bireyleri kapsadığı için daha geniş çaplı çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Bağırsak alışkanlıkları; Fiziksel aktivite; Kırsal bölge; Posa tüketimi; Yetişkin bireyler