Makroekonomik faktörlerin havalimanı verimliliği üzerine etkisinin analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, HAVACILIK YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DERYA ÇELEBİ
Danışman: Tunahan Avcı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Küreselleşen Dünya'da nüfus miktarının artması ulaşım sektörünün gelişmesini beraberinde getirmiştir. Ulaşım sektöründeki gelişmeler bir yerden başka bir yere ulaşmayı daha da kolaylaştırmış bununla beraber ülkelerde istihdam düzeyini arttırabilmek için çeşitli sektörler bu durumdan etkilenmişlerdir. Ulaşım türleri arasında tercih sebebi olan hızlı ve güvenli ulaşımı sağlayan havacılık sektörü, ilerlemeye devam etmektedir. Bu çalışmada dünyanın önde gelen havalimanlarının performansları üzerine etkisi olan turizm, ekonomik büyüme ve kentleşme faktörlerinin analiz edilmesi amaçlanmıştır. Havacılık sektöründe en fazla yolcu sayısına sahip 10 ülkenin en işlek havalimanlarının 2010-2023 yıllarındaki performansları VZA (Veri Zarflama Analizi) ile analiz edilmiştir. Havalimanların performansları üzerinde etkisi olan faktörler ise Panel ARDL yöntemiyle incelenmiştir. Çalışmada bağımlı değişken olarak havalimanlarının verimlilik skorları bağımsız değişken olarak ise turizm gelirleri, GSYİH ve kentleşme verileri analize dahil edilmiştir. Çalışmanın sonucunda uzun dönem etkisine bakıldığında turizm gelirlerindeki %1'lik artışın havalimanı verimliliğini %0,5 ve GSYİH verisindeki %1'lik artışın havalimanı verimliliğini %21 arttıracağı tespit edilmiştir. Diğer bir bulguda kentleşme verisindeki %1'lik artışın havalimanı verimliliğini %1,8 azaltacağı tespit edilmiştir.