II. MEHMED VE II. BAYEZİD DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLETİ'NİN KARADENİZ POLİTİKASI


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YASEMİN BAŞKIR

Danışman: Funda Demirtaş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Osmanlının tarih sahnesine çıkıp Karadeniz'e açılma çabalarının başladığı dönemde Karadeniz'de Latinler ve Rumlar, Anadolu beylikleri ve çeşitli devletler hüküm sürmektedir. Karadeniz'de yaşanan bu siyasi parçalanmışlıktan XV. yüzyılda İtalyanlar de payını almış, bölgeye büyük oranda ekonomik olarak hâkim olmuşlardır. Böylece Karadeniz Havzası hem etnik olarak parçalanmış ve çok uluslu bir yapıya sahip olmuş hem de ekonomik olarak farklı devletçiklerin mücadele alanı haline gelmiştir. XV. yüzyılda II. Mehmed Karadeniz'e hâkim olabilmek için fetih faaliyetlerine Karadeniz'de devam etmiş, bölgenin parçalı siyasi yapısına sonlandırarak bütün gücün Osmanlıya geçmesi için çaba sarfetmiştir. Karadeniz kıyılarındaki fetihleri büyük ölçüde tamamlamış, önemli limanları Osmanlı hâkimiyetine girmiştir. Latin kolonilerinin hâkimiyeti yerli tacirlerin kontrolüne geçmiş, Karadeniz bir Türk gölü haline gelmiştir. Bu çalışmada II. Mehmed ve II. Bayezid döneminde Osmanlının jeopolitik olarak önemli bir konuma sahip Karadeniz'deki politikalarını değerlendirmek amaçlanmıştır. Karadeniz'deki ticari faaliyetlerden bahsedilerek XV. yüzyılın sonunda Karadeniz'i bir Türk gölü haline getirme çabalarına değinilmiştir.