Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, --, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELMA BAŞKAN
Danışman: Ayhan Afşın Ünal
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Göktürkler dönemi (534-744) Göktürkler ve Çin arasında sınır güvenliği, askeri ve siyasi ittifak, azınlıkları parçalama ve iki devletin iliĢkileri güçlendirme amacıyla heqin politikası uygulanmıĢtır. Bu sebeple çalıĢmada Göktürk-Çin iliĢkileri heqin politikaları üzerinden ele alınmıĢtır. I. Göktürk Devletinin kuruluĢuna, Doğu ve Batı olarak ikiye ayrılıĢ sürecine, daha sonra II. Göktürk Devletinin kuruluĢuna değinilerek Çin ile olan siyasi iliĢkileri ve heqin politikası doğrultusunda yapılan evlilik anlaĢmalarının uygulanma nedenleri, koĢulları ve sonuçları araĢtırılmıĢtır. Ashina boyu 551 yıllarında Juan-juanlara bağlı olarak varlığını devam ettirirken Bumin Kağan'ın Changle Prenses ile evliliği Göktürk-Çin arasında yapılan ilk heqin anlaĢması olmuĢtur. Sonrasında yapılan iki evlilik anlaĢması on dört yıllık aralarla (565- 579 yılları) devam etmiĢtir. Bu süreçten sonra Göktürk Devleti Doğu-Batı olarak bölünme yaĢarken, Çin yeniden tek çatı altında toplanmıĢtır. Fetret Döneminde gerçekleĢen üç evlilik ise Çin'in lehine sonuçlanmıĢtır. II. Göktürk Döneminde Göktürklerin güçlü siyasi duruĢundan dolayı Çin heqin taleplerini reddetmiĢtir. Özetle devletlerin zayıf veya güçlü oluĢu heqin politikasını doğrudan etkilemiĢtir. Heqin politikasının amaçları sınır güvenliği, askeri ittifak, azınlık ulusları parçalama, iliĢkileri güçlendirme olarak sınıflandırılabilir. Çin bir müttefike ihtiyaç duyduğunda, Göktürkler iç siyasette karıĢıklık sebebiyle güç kazanmak istediğinde evlilik gerçekleĢtirmek istemiĢtir. Ancak talebin hangi devlet tarafından geldiğine bakıldığında talep eden tarafın çoğunlukla Göktürkler olduğu görülmektedir.