Propolis ekstraktının, ratlarda antikoagülan ilaçlar ile birlikte kullanımının etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HATİCE KARAKAYA
Danışman: Sibel Silici
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada deneysel hayvan modelinde propolis ve bazı antikoagülan ilaçlar arasındaki olası etkileşimlerin karaciğer enzimleri ve uluslararası normalize oran (International Normalized Ratio; INR) değerleri açısından değerlendirilmesi amaçlandı. Çalışmada 64 adet ergin dişi Wistar albino rat kullanıldı ve 8 gruba ayrıldı. Gruplara propolisin zeytinyağı ekstraktı (200 mg/kg gün) ve antikoagülan ilaçlar (warfarin apixaban ve dabigatran) oral olarak bir ay süresince gavajla verildi. Denemenin 30. gününde kan, karaciğer ve kalp doku örnekleri alındı. Ratlardan alınan kan örneklerinde karaciğer enzim seviyeleri ile (ALT, AST, ALP) INR seviyeleri belirlendi, kalp ve karaciğer dokusunda histopatolojik incelemeler yapıldı. En yüksek LDH enzim aktivitesi Api, E, EEP, EEP+Api gruplarında gözlenmiştir. Bu sonuç bize etanol bazlı propolisin Apixaban ile birlikte kullanıldığında karaciğer enzimlerinden olan LDH enzim aktivitesini önemli oranda yükseltebileceğini göstermektedir. PT açısından ZYP ve ZYP+WAR en düşük PT değerine sahipken EEP+WAR en yüksek PT değerine sahip bulunmuştur (p<0.01. Gruplar arasında PT INR ve Aktif PTT değerleri açısından istatistiki olarak önemli fark tespit edilmemiştir (p<0.05). Karaciğer dokusu kesitlerinin histopatolojik değerlendirilmesine göre Kontrol grubu ve ZYP gruplarında hepatosit hücre yapısı ve dizilimi bakımından normal histolojik görünüme sahipti. Gruplar arasındaki hepatosit sitoplazma dejenerasyonu değerlendirildiğinde Kontrol ve ZYP grubuna kıyasla Dab grubunda (p<0.05) ve Apixaban grubunda (p<0.01) artış olduğu belirlendi. Kalp dokusu Kontrol grubu ve ZYP gruplarında kardiyomyosit hücrelerin dizilimi, sitoplazma ve hücre çekirdeği bakımından normal histolojik görünüme sahipti. Diğer deney gruplarında ise kalp dokusu kesitleri kardiyomyositlerin organizasyonu ve ödem olduğu belirlenen eozinofilik kardiyomyositler bakımından değerlendirildi. Sonuç olarak propolisin etanol ekstraktının antikoagülan ilaçlarla kullanımında dikaktli olunması gerektiği belirlendi. Anahtar kelimeler: antikoagülan, ınr, propolis, zeytinyağı bazlı propolis, warfarin, dabigatran, apixaban