MANAS DESTANI'NIN İSLAM İTİKADI AÇISINDAN İNCELENMESİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ(SAGIMBAY OROZBAK UULU'NUN VARYANTI)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: USON MAMATTURSUN UULU

Danışman: Murat Serdar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Orta Asya'da ve Güney Sibirya'da yaşayan ırkların içinde eski tarihten beri adı geçen ezeli halklardan birisi de Kırgızlardır. Bu tezde, Kırgız halkının sözlü değeri olan Manas Destanı, İslam itikadı açısından icelenip değerlendirilmiştir. Günümüzde Manas Destanı'nın on beş versiyonu vardır. Bu çalışmada Manas Destanı'nın versiyonlarından birisi olan Sagımbay Orozbakoğlu'nun versiyonu ele alınmıştır. Manas Destanı'nın Sagımbay Orozbakoğlu tarafından anlatılan varyantı, kendi içerisinde eski Türk boy-larının insanî değerlere ve dünyaya bakış açılarına göre söylenen ata sözlerini, deyim-lerini, günlük hayatla ilgili nasihatlerini, örf adetlerini ve gelenek görenekleri barındırdığı gibi en çok inanç ile ilgili görüşleri de barındırmaktadır. Dolaysıyla bu tezde Manas Destanı'ndaki inançla ilgili konular Kelam ilminin usulüne uygun olarak ulûhiyet, nübüvvet ve ahiret bölümlerine ayrılarak üç bölüm içerisinde işlenmiştir. Yine bu tezin birinci bölümünde ulûhiyet konuları Allah'ı tanımanın yolları, Al-lah'ın isim ve sıfatları, Kader inancı başlıkları altında işlendiği gibi ikinci bölümünde: Melek inancı, Kitap inancı, Peygamber inancı; üçüncü bölümünde ise Ahiret konuları olan ecel ve ölüm, kıyamet, ba's ve mahşer, mizan, cennet ve cehennem konuları ele alınarak İslam itikadına göre karşılaştırılmış ve değerlendirilmiştir. Bu çalışmada Manas Destanı'ndaki inançla ilgili konular ele alınmadan önce o konuyla ilgili Kelam ilminin genel görüşleri verilerek Destan'daki görüşler analiz edilmiştir.