İlköğretim Matematik Öğretmeni Adaylarının Modelleme Yeterliklerinin İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İLKÖĞRETİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Hamdi Furkan SERİN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): İbrahim Bayazıt
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırmada ilköğretim matematik öğretmeni adaylarının rutin olmayan gerçek yaşam problemlerinin çözüm sürecinde ürettikleri modeller ile ders programındaki konu ve kavramları izah etmek için ürettikleri modeller karşılaştırmalı olarak incelenmiş ve bu modellerin geçerliliği tespit edilmiştir. Modelleme; bilinmeyen bir durumu (problem veya hedef kavram) anlaşılır kılma süreci olarak ele alınmaktadır. Araştırma 70'i üçüncü sınıf ve 69'u dördüncü sınıf öğrencisi olmak üzere toplam 139 öğretmen adayının katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Veriler yazılı sınav ve yarı yapılandırılmış görüşme teknikleri ile toplanmıştır. Yazılı sınav iki bölümden ve her bölüm kendi içinde 6 sorudan oluşmaktadır. İlk bölüm 6 adet rutin olmayan gerçek yaşam problemlerini ve ikinci bölüm ortaokul matematik müfredatındaki farklı kavramlarla ilgili modelleme gerektiren altı soruyu içermektedir. Her bölüm yaklaşık bir saat sürecek şekilde ve birer hafta arayla tüm katılımcılara uygulanmıştır. Yazılı sınavdan sonra, 9 öğretmen adayı ile ürettikleri modellerin geçerliliği ve çeşitliliği göz önünde bulundurularak yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Her bir katılımcıyla yapılan görüşme yaklaşık 60-90 dakika sürmüştür ve veriler bir ses kaydedici ile kaydedilmiştir. Toplanan veriler içerik ve söylem analizi tekniklerini içeren nitel yöntemler kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulguları rutin olmayan gerçek yaşam problemlerinde öğretmen adaylarının büyük bir kısmının problemin yönergesine uygun bir görsel model (biçimsel açıdan geçerli başlangıç modelleri) oluşturmasına rağmen bu modellerde matematiksel mantığı yanlış işlettiklerini ve neticede içerik bakımından geçersiz modeller oluşturduklarını göstermektedir. Katılımcıların sonuç eksenli problem çözme alışkanlıklarının gerçek yaşam durumları için esnek düşünmelerini engellediği anlaşılmaktadır. Diğer taraftan öğretmen adaylarının geçmiş bilgilerini daha rahat kullanabilmeleri nedeniyle ders programındaki konu ve kavramların izahında eldeki durum farklı şekillerde (görsel, grafiksel gibi) de modellenebilmesine rağmen çoğunlukla sembolik model oluşturma eğiliminde oldukları görülmüştür. Katılımcıların ders programındaki konu ve kavramları izah etmeye çalışırken genellikle süreci değil sonucu karşılayacak şekilde modelleme yaptıkları ve birbirinden bağımsız modeller oluşturdukları belirlenmiştir. Ayrıca öğretmen adaylarının büyük bir kısmı modelleri zihinsel bir araç olarak (genelleme yapma, temsil etme vs.) kullanmakta sıkıntı yaşamakta, modeli zihinlerindeki teorik bilgilere kısıtlamakta ve var olan matematiksel bilgilerini modele aktarırken (grafiksel gösterimlere geçme gibi) zorlanmaktadırlar.