Din kültürü ve ahlak bilgisi öğretmenlerinin eleştirel düşünme eğitimine ilişkin görüşleri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OSMAN CİNGÖZ
Danışman: Süleyman Akyürek
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Öğretmenlerin eleştirel düşünme eğitimine ilişkin görüş ve uygulamaları çerçevesinde Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersinde eleştirel düşünme eğitiminin durumunu ortaya koymaya çalışan bu araştırma nitel bir araştırmadır. Bu bağlamda önce literatür taraması ve sonra da alan araştırması yapılmıştır. Araştırma konusu çerçevesinde Kayseri ilinde görevli 12 Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmeni ile görüşmeler gerçekleştirilmiş ve araştırma bulgularını analiz edip, bütüncül bir değerlendirmede bulunabilmek ve görüşmelerde elde edilen veriler hakkında daha isabetli yorumlar yapabilmek için öğretmenlerin derslerinde yapılan gözlemlerden ve kullandıkları dokümanlardan elde edilen verilerden yararlanılmıştır. Daha sonra araştırmanın sonuçları ortaya konulmuş ve önerilerde bulunulmuştur. Araştırmaya katılan öğretmenlerin tamamının eleştirel düşünme kavramına yüzeysel ve dar bir açıdan baktıkları ve bu kavramın farklı boyutlarını içine alan kapsamlı bir bakış açısı geliştiremedikleri, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersinde eleştirel düşünmenin yeri ile ilgili farklı boyutları içine alan kapsamlı bir değerlendirmede bulunamadıkları, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersinde eleştirel düşünme eğitimine yer vermekle neyi amaçladıkları konusunda sınırlı bir anlayışa sahip oldukları; Öğretmenlerin büyük çoğunluğunun ise ortaya koydukları eleştirel düşünme becerilerini birbiriyle ilişkilendiremedikleri ve bu becerilerin farklı boyutlarını göremedikleri, eleştirel düşünme tutumları ile ilgili bilgilerinin son derece yüzeysel ve sınırlı olduğu, eleştirel düşünmenin ölçütleri bilme konusunda da istenilen seviyede olmadıkları, konunun boyutlarını ve ayrıntılarını görme konusunda yetersiz oldukları, eleştirel düşünmenin kazanılmasıyla ilgili görüşlerini temellendirme noktasında yeterli bilgilerinin olmadığı ve eleştirel düşünmenin geliştirilmesiyle ilgili dar ve yüzeysel bir bilgiye sahip oldukları, sınıf kurallarını belirleme ve öğretmen- öğrenci ilişkisiyle ilgili olarak olumlu görüşlere sahip oldukları ancak bazı öğretmenlerin bunu uygulamaya yansıtmadığı ve bunun eleştirel düşünmeyi olumsuz etkilediği, sınıfın fiziki ortamıyla eleştirel düşünme eğitimi arasındaki ilişkiye dar bir çerçeveden baktıkları ve buna yönelik olarak mevcut durumla ilgili çözüme dönük çalışmalar yapamadıkları, derslerini eleştirel düşünme eğitimine katkı sağlayacak şekilde planlama konusunda sınırlı ve dar çerçeveli bir bakış açısına sahip oldukları, yöntem ve tekniklerin avantajları ve sınırlılıkları ve bunları eleştirel düşünme eğitimine katkı sağlayabilecek şekilde nasıl kullanabilecekleri hakkında yeterli bilgi ve beceriye sahip olmadıkları, sınırlı sayıda sadece bir kaç araç gereç kullandıkları ve bu araç gereçleri eleştirel düşünme eğitimine katkı sağlayabilecek şekilde nasıl kullanabilecekleri konusunda da yeterli bilgi ve beceriye sahip olmadıkları, ölçme ve değerlendirme araçlarını hazırlayıp kullanabilme konusunda yeterli bilgi ve beceriye sahip olmadıkları, eleştirel düşünme eğitimiyle ilişkilendirilebilecek herhangi bir eğitim almamalarının konu ile ilgili bilgi ve becerilerinin yetersizliğindeki etkenlerden biri olduğu, eleştirel düşünme eğitiminde karşılaştıkları sorunların eleştirel düşünme eğitimi üzerinde nasıl bir etkisi olduğuna yönelik yeterli açıklamalarda bulunamadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Eleştirel Düşünme Eğitimi, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi