Boğaz Ağrısında Mıstık Skoru ve Modifiye Centor Skorunun Kullanımının Değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bil., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Hümeyra ASLANER
Danışman: Selçuk Mıstık
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Boğaz ağrısı birinci basamakta en sık görülen hasta şikayetlerden biridir. Viral ajanlar boğaz ağrısının en sık sebebidir. Grup A beta hemolitik streptokok (GABS), akut tonsillofarenjite neden olan en sık bakteriyel patojendir. Hızlı antijen testi (HAT) ve boğaz kültürü hastalığın tanısal testleridir. Akut tonsillofarenjitte, kullanılan çeşitli klinik skorlamalar mevcuttur. Streptokoksik farenjitini öngörmek için Modifiye Centor Skoru ve viral ajanlara tanı koymak için Mıstık Skoru geliştirilmiştir. Çalışmanın amacı, hekimler tarafından bu skorlamaların kullanımının artırılarak hastalara yapılacak test sayısının azaltılması ve antibiyotiklerin uygun hastalara reçete edilmesi açısından öngörü oluşturmaktır. Yöntem: Çalışmaya Aile Sağlığı Merkezlerine boğaz ağrısı şikayeti ile başvuran 3-80 yaş arasındaki 125 hasta dahil edilmiştir. Hastaların fizik muayeneleri yapılıp Mıstık Skoru ve Modifiye Centor Skor'ları tespit edilmiştir. Hastalara HAT uygulanmıştır. Hastalara verilen tedavi kaydedilmiştir. Mıstık Skoru, Modifiye Centor Skoru, HAT'ın kullanımının değerlendirilmesi hakkında çalışma bitiminde doktorlara anket uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmada HAT 16 (% 12.8) pozitif sonuç verirken, 109 (%87.2) hastada negatif sonuç verdi. 125 hastanın, 4'ünde (%3.7) Modifiye Centor Skoru 4 ve üzeri iken, 25'inde (%23) Mıstık Skoru 4 ve üzeri bulunmuştur. Modifiye Centor Skoru için en uygun kesim noktası 3 olup duyarlılığı %87.5 ve seçiciliği %86.2, pozitif kestirim değeri %48.3, negatif kestirim değeri %97.9 bulunmuştur. Mıstık Skoru için en uygun cut off değeri 3 olup duyarlılığı %61 ve seçiciliği %87.5, pozitif kestirim değeri %97, negatif kestirim değeri %25 bulunmuştur. Hastaların %20.8'ine antibiyotik tedavisi verilirken, %79.2'sine sadece semptomatik tedavi verilmiştir. Hastalara reçete edilen ilaç sayılarına bakıldığında çalışmaya katılan hastaların hepsine en fazla 1 ilaç (%41.6), en az 4 ilaç %3 reçete edildiği gözlemlenmiştir. Modifiye Centor Skoru ve Mıstık Skoru değişkenleri arasında zayıf, negatif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon vardır. Aile hekimlerinin %75'i klinik skorlamayı rutin muayenede kullanıyordu ve en çok kullanılan skorlama yöntemi de Modifiye Centor Skoru idi (%88.9). Aile hekimlerinin %75'i HAT' a karar vermeden önce klinik skorlama kullanmaktadır. Çalışmanın sonunda Mıstık Skoru, Modifiye Centor Skoruna göre klinik karar vermede daha kullanışlı bulunmuştur. Sonuç: Günlük aile hekimliği pratiğinde çok sık görülen boğaz ağrısında klinik skorlama ve HAT kullanımı gereksiz antibiyotik reçetelenme oranını azaltacaktır. Mıstık Skoru, Modifiye Centor Skoru kullanımı uygun hastada HAT kullanımını sağlayacak ve aile hekimlerinin tonsillofarenjit konusunda daha uygun tedavi kararları vermesini sağlayacaktır. Bu yüzden viral bir skorlama olan Mıstık Skoru'nun kullanımını şiddetle tavsiye ediyoruz.Anahtar Kelimeler: Boğaz ağrısı, Mıstık Skoru, Modifiye Centor Skoru, hızlı antijen testi