TİCARİ YAPILARDA ESNEKLİK; KAYSERİ’DEKİ ÖRNEKLER ÜZERİNDEN BİR DEĞERLENDİRME


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Beyza BÜYÜKNALBANT

Danışman: Kemal Demir

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ekonomik, sosyal, politik, teknolojik vb. koşullarda yaşanan hızlı değişimler, insanların yapılardan ve mekânsal kurgulardan beklentilerini değiştirmektedir. Söz konusu dinamik değişimler, yapıları mevcut işlevlerini zamanla yitirmesi riski ile karşı karşıya bırakmaktadır. Gelecekteki değişimlere uyabilir ve çok modlu davranışlara olanak sağlayabilen, dinamik çözümlere ihtiyaç her geçen gün artmaktadır. İnsan yaşamında temel ihtiyaçlar arasında barınmanın yanı sıra, üretim, dinlenme, eğlence, kültür vb. aktiviteler de yer almaktadır. Söz konusu aktivitelerin yer aldığı ticari yapılara olan ihtiyaç gün geçtikçe çeşitlenerek artmaktadır. Bunun sonucunda günümüz kentsel dokularının önemli bir bölümünü ticari kullanımlı (alışveriş, ofis, sağlık, eğitim, kültür vb.) yapıların oluşturduğu söylenebilir. Kentsel yaşamın gelişen/değişen süreçte önemli bir kısmını oluşturan ticari kullanımlı yapıların zaman içinde işlevsel değişimler gösterdiği gözlenmektedir. Bu kapsamda, getirim amaçlı ticari işlevli yapıların, sıklıkla kullanım ve işlev değişikliğine uğradığı söylenebilir. Kullanıcısı ve işlevi değişebilir ticari yapıların değişen koşullara uyabilecek esneklikte tasarım, uygulama ve kullanıma sahip olmaları beklenmektedir. Bu bağlamda ticari yapıların; tasarım, uygulama, kullanım süreçlerinin yasal koşullarda gözetilerek esnek bir anlayış ile gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Çalışmada; Kayseri kent ölçeğinde, ticari yapılarda esneklik olgusu, tek işlevli ticari yapılar, çok işlevli ticari yapılar ve ticari kullanımı öngörülen konut yapıları üzerinden irdelenmiştir. Bu bağlamda; kentin dinamik gelişmelerinden yoğun olarak etkilenen ticari ve konut kullanımlı yapıların, gelişen süreçte farklı ticari kullanımlar ile yeniden işlevlendirilmesi doğrultusunda imar planı, tasarım ve yapıma yönelik bulgulara ve önerilere yer verilmiştir. Anahtar kelimeler: Ticari yapı, getirim, esneklik, uyabilirlik, işlevsellik.