Streptozotosin ile diyabet oluşturulmuş sıçanların hipokampüsünde otofajinin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Gevher Nesibe Genom ve Kök Hücre Enstitüsü, NÖROBİLİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞAZİMET TAŞ
Danışman: FEYZULLAH BEYAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Otofaji hasarlı hücresel proteinleri ve organelleri ortadan kaldıran evrimsel bir sürecin bir parçasıdır. Post-mitotik olan nöronlar, proteotoksinlerin birikmesine karşı özellikle savunmasızdır ve bu nedenle homeostazı sürdürmek için büyük ölçüde otofajiye bağımlıdırlar. Bu çalışmanın amacı, deneysel olarak streptozotosin (STZ) ile diyabet oluşturulmuş sıçanların hipokampüslerinde otofajinin araştırılmasıdır. Bu çalışmada 24 adet Wistar albino suşu erkek sıçan (180-200 gr, 1 aylık) kullanıldı. Sıçanlar rastgele ve eşit olarak; diyabet grubu (45 mg/kg streptozotosin i.p. n: 8), sham grubu (sitrat tamponu ph; 4,5 i.p n: 8) ve kontrol grubu (n: 8) olmak üzere 3 gruba ayrıldı. Hayvanların her gün kuyruk venalarından kan alınarak kan glükoz seviyeleri ölçüldü. Sıçanlar deney bitimine kadar 3'er gün aralıklarla tartıldı ve ağırlıkları kaydedildi. Deney 40 gün süreyle devam ettirildikten sonra hayvanlara Bouin tespit solüsyonu ile perfüzyon yapılarak beyinleri çıkarıldı. Beyin dokularından 4 µm kesitler alındıktan sonra bu dokulara genel yapının incelenmesi amacıyla Nisll boyama yapıldı. Ardından diğer kesitlere AMPK, mTOR, LC3 ve Beclin-1 için Strept-avidin peroksidaz immunboyanma yöntemi uygulandı. Image J yöntemiyle değerlendirme yapıldı. Yapılan boyamalar sonucunda hem kontrol grupları hem de diabetik gruptaki hayvanların hipokampüslerinin dentat girus ve kornu ammonis bölümlerindeki nöronların sitoplazmalarında beclin-1 pozitif immunreaksiyon gözlendi. Beclin-1 immunreaktivitesinin diyabetik gruptaki nöronlarda kontrol gruplarındakine göre daha belirgin olduğu dikkati çekti (P<0,05). Kalitatif incelemelerde herhangi bir fark gözlenmemesine karşın araştırma mikroskobu ile elde edilen görüntülerin Image J proğramı ile de değerlendirilmesi sonucunda diabetik gruptaki sıçanların sıçan hipokampüslerinin girus dentatus ve kornu ammonis yapılarının incelenmesinde kontrol gruplarına göre alan boyanma yoğunluğu açısında anlamlı bir değişiklik belirlendi (P<0,05). Hem kontrol gruplarında hem de diabetik gruptaki hayvanların hipokampüs bölümlerindeki bazı nöronların nörolemma ve aksolemmaları ile nöropilde AMPK pozitif reaksiyon gözlendi. Araştırma mikroskobu ile elde edilen görüntülerin Image J programı ile de değerlendirlmesi sonucunda diabetik gruptaki sıçanların hipokampüslerinin dentat girus ve kornu ammonis gibi yapılarının incelenmesinde kontrol gruplarına göre alan boyanma yoğunluğu açısında anlamlı bir değişiklik belirlenmedi (P˃0,05). Kontrol gruplarında ve diabetik gruptaki hayvanların hipokampüslerindeki nöronların sitoplazmalarında yoğun mTOR pozitif immunreaksiyon gözlendi. Araştırma mikroskobu ile elde edilen görüntülerin J-image programı ile de değerlendirlmesi sonucunda diabetik gruptaki sıçanların beyinlerinin hipokampüslerinin dentat girus ve kornu ammonis gibi yapılarının incelenmesinde kontrol gruplarına göre alan boyanma yoğunluğu açısında anlamlı bir değişiklik belirlendi (P<0,05). Diyabet grubunda mTOR boyanma alan yoğunluğunda azalma vardı. Çalışmamızda tüm elde ettiğimiz veriler ışığında deneysel STZ ile diyabet oluşturulan sıçanların hipokampüsündeki nöronlarda beclin-1 aracılı bir otofaji gözlendi. Anahtar Kelimeler: Diyabet, Hipokampüs, Otofaji, Sıçan, Streptozotosin.