El-Ferrâ ve el-Müzekker ve'l-müennes adlı eserinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMET PAKSOY
Danışman: ABDULKADİR BAYAM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Müzekker-müennes konusu, Arap dilinin ana karakterlerinden biri olup dilin doğru ve etkin kullanımı açısından büyük önem taşımaktadır. Erken dönem dil çalışmalarının merkezinde yer alan bu konu, Arapçaya özgü biçimde canlı-cansız bütün varlıklara ve soyut isimlere cinsiyet atfetmenin kurallarını içermektedir. Bu çerçevede, müzekker kelimelerden türetilen müennes formların alâmetleri belirlenmiş ve yapısal olarak müzekker olmasına rağmen müennes kabul edilen kelimeler ortaya koyulmuştur. Dil bilimi çalışmalarının erken dönemlerinde ele alınan müzekker-müennes meselesi, ilk kez el-Ferrâ (ö. 207/822) tarafından incelenmiştir. Müellif, henüz bu konuda herhangi bir öncül örneğin bulunmamasına rağmen, el-Müzekker ve'l-müennes adlı eseriyle bu konuya dair kuralları ortaya koymuştur. Bütün bu özelliklerine binâen el-Ferrâ ve eserinin Arap dili açısından yadsınamaz bir öneme sahip olan bu konunun ilk kez ele alınması ve kurallarının belirlenmesi bakımından oldukça önemli olduğu âşikardır. "el-Ferrâ ve el-Müzekker ve'l-müennes Adlı Eserinin İncelenmesi" isimli bu çalışma, bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde çalışmanın konusu, amacı, önemi, literatür değerlendirmesi ve yöntemi kapsamlı bir şekilde ele alınmıştır. Birinci bölümde el-Ferrâ'nın hayatı, ilmî kişiliği ve Kûfe ekolündeki rolü ele alınmaktadır. İkinci bölümde çalışmanın temelini oluşturan eserin daha iyi anlaşılabilmesi için müzekker-müennes konusu ayrıntılı ve sistematik bir şekilde ele alınmaktadır. Üçüncü bölümde ise el-Müzekker ve'l-müennes adlı eser, dil, içerik ve üslup yönlerinden titizlikle incelenmektedir. Anahtar Kelimeler: Arap dili, Filoloji, el-Ferrâ, Müzekker, Müennes, Kûfe Ekolü