Cu/MgB2 süperi̇letken telleri̇n toz i̇çi̇nde toz tekni̇ği̇ i̇le üreti̇lebi̇li̇rli̇ği̇ni̇n i̇ncelenmesi̇


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMRE CİMİNLİ

Danışman: Fehmi Nair

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde süper iletken tellerin kullanım alanları gün geçtikçe artmaktadır. Süper iletken malzemeleri teknolojik açıdan ön plana çıkaran çok önemli temel özelliklerin başında elektriksel açıdan doğru akıma karşı sıfır direnç göstermeleri ve normal iletkenler ile karşılaştırıldıklarında oldukça yüksek akım taşıma kapasitesine sahip olmaları gelmektedir. Bu özellikler elektrik akımının taşınmasında, depolanmasında, güçlü mıknatısların yapılmasında, jeneratörlerde ve elektrik ile çalışan hassas cihazların üretilmesinde önemli bir yere sahiptir. Ayrıca yüksek frekanslarda son derece düşük direnç göstermeleri, çok düşük sinyal dağılımı ve neredeyse ışık hızına yakın hızlarda sinyal taşıma kapasitesine sahip olmaları ise haberleşme, askeri amaçlar (savunma sanayinde) ve mikrodalga teknolojilerinde önem arz etmektedir. Bu tez çalışmasında öncelikli olarak toz metalürjisi ile oluşturulan bakır bir biletin merkezine yine toz tanelerinden oluşan MgB2 (Mağnezyum di borür) malzemesinin ilave edilmesiyle, kompozit yapıda bir filmaşin, powder in powder (PIP) tekniğiyle elde edilmiştir. Filmaşin yapının elde edilebilmesi için çeşitli ekstrüzyon üniteleri tasarlanarak imal edilmiştir. Çalışmada birbirinden farklı çaplarda üç adet kalıp kullanılarak üretilen yirminin üzerindeki filmaşinler çeşitli mekanik testlere tabi tutularak boyutsal ve metalloğrafik özellikleri (gözeneklilik, çatlak oluşumu, tane yapısı, v.b.) ve bu özelliklerin ürün boyuna bağlı değişimi bakımından detaylı incelemeleri yapılmıştır. Son olarak filmaşinler tel çekme kalıplarından geçirilerek ince çaplarda (0,5-1 mm), pratikte çok kullanılmayan ancak çeşitli endüstrilerde kullanılabilecek bakır esaslı kompozit tel üretimi gerçekleştirilmeye çalışılmıştır.