Erzurum bölge Eğitim ve Araştırma hastanesinde yatan hastaların yiyecek hizmetlerinden memnuniyetinin hastane yiyecek hizmetleri hasta memnuniyeti ölçeği ile belirlenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, --, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SÜMEYYE ÖZ

Danışman: Müge Yılmaz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Hastane yiyecek hizmetlerinin kalitesi hastaların beslenmesini ve sağlığını doğrudan etkilemektedir. Bu kesitsel çalışma; Erzurum Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesinde yatarak tedavi gören hastaların hastane yiyecek hizmetlerinden memnuniyetlerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya Mayıs - Eylül 2019 tarihleri arasında, en az 24 saat yatarak tedavi gören, araştırmacının sorduğu sorulara yanıt verebilecek olan ve çalışmaya katılmaya gönüllü 18 yaş ve üzeri bireyler dahil edilmiştir. Veriler bireylerin bazı sosyodemografik özellikleri ve beslenme alışkanlıkları, boy ve ağırlık ölçümleri, fiziksel aktivite düzeyi, besin tüketim sıklığı, besin çeşitliliği, Hastane Yiyecek Hizmetleri Hasta Memnuniyeti (HYHHM) Ölçeği ve NRS-2002 nutrisyonel risk tarama testini içeren anket formu aracılığıyla yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Çalışmaya 167 erkek, 162 kadın olmak üzere toplam 329 hasta katılmıştır. Hastaların yaş ortalaması 57.36 ± 1.99 yıldır. Yaklaşık 3'te 1'i okur yazar değildir (%30.5). Hastaların %73.9'u evli, %62.6'sı çalışmayan, %60.2'si sosyal güvencesi olmayan bireylerden oluşmaktadır. Hastaların yaklaşık yarısı (%50.5) rejim 3 (R3) normal diyet almaktadır, %42.2'sinin iştah azalması şikayeti vardır, %31.9'u hafif şişman, %34.4'ü şişmandır ve %83.3'ü düzenli egzersiz yapmadığını belirtmiştir. Kadınların Beden Kütle İndeksi (BKİ) ortanca değeri [29.3 (15.6-73.0) kg/m2] erkeklerinkinden [26.1 (18.8-37.0) kg/m2] anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Hastaların günlük öğün sayısı ortanca değeri 3.0 (1.0-7.0)'tür. En çok öğle öğünü atlanmakta (%46.5) ve en fazla öğün atlama sebebi iştahın olmaması/canının istememesi (%35.9) olarak belirtilmiştir. Kırmızı et, sakatat, tavuk, balık, kepekli ekmek, kolalı içecek, bal-reçel-pekmez, pide-lahmacunu erkekler kadınlara göre daha sık tüketmektedir (p<0.05). Erkek ve kadınların besin çeşitliği puan ortancası [sırasıyla 5.00 (0.00- 5.00) ve 5.00 (0.00- 10.00)] birebirine benzerdir (p=0.469). Hastaların %32.2'sinde NRS-2002 tarama testine göre beslenme riski olduğu saptanmıştır. Hastaların HYHHM ölçeği toplam puan ortancası 71.00 (32.00-100.00) olup, yemek kalitesi alt boyut puan ortancası 45 yaş ve üzeri hastalarda, alkol kullanmayanlarda, R3 normal diyet alanlarda, yemeklerin hepsini tüketenlerde, evlilerde yüksektir; açlık miktarı alt boyut puan ortancası geliri giderinden fazla olanlarda, cerrahi kliniklerde yatan hastalarda düşük; çevresel faktörler alt boyut puan ortancası eğitim düzeyi lise ve üzerinde olanlarda, bekarlarda, alkol kullananlarda, yemeğin yarısını tüketenlerde, dahili kliniklerde yatan hastalarda yüksektir (p<0.05). Servis personeli durumu alt boyut puan ortancası R3 normal diyet alanlarda, cerrahi kliniklerde yatan hastalarda düşüktür (p<0.001). Sonuç olarak; hastaların HYHHM ölçeği toplam puan ortancası 71.00 (32.00-100.00) olup, iyi memnuniyet düzeyine sahip oldukları görülmektedir. Bu çalışmada HYHHM Ölçeğinin hastanelerde yiyecek hizmetleri kalitesi konusunda fikir verdiği görülmüştür. Ancak, daha büyük örnekleme sahip ileri çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Beslenme alışkanlıkları, Hasta memnuniyeti, Hastane Yiyecek Hizmetleri, HYHHM Ölçeği