Kontrollü gübre ve su salımı sağlayan çevreci agrotekstil dokusuz yüzeylerin geliştirilmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, TEKSTİL MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GAMZE OKYAY

Danışman: İlhan Özen

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın nihai amacı; tarımda sürdürülebilirlik için yenilikçi bir agrotekstil yapısının potansiyel kullanımını ortaya çıkarmaktır. Bu amaçla, etkin gübre yönetimine sahip olmasından dolayı kontrollü salımlı gübre (CRF) olarak adlandırılan bir agrotekstil yapısı geliştirilmiştir. Bu yapı aynı zamanda su emicilik /tutma ve malçlama özelliğine de sahiptir. Öncelikle, agrotekstil yapısını oluşturmak için dokusuz yüzeyler polivinil alkol/amonyum sülfat (PVOH/AS) ve karboksimetil selüloz/potasyum nitrat (CMC/PN) karışımları ile ayrı katmanlar şeklinde kaplanmış ve üretilen yapılar gübre ve su salım davranışları açısından laboratuvar şartlarında incelenmiştir. Ardından PVOH/AS ve CMC/PN katmanlarını birarada içerecek şekilde üretilen agrotekstil yapısının etkinliğini tarımsal uygulamada tespit etmek için farklı sulama rejimlerinde (% 100 ve % 50) Yedikule marulu yetiştirme denemesi yapılmıştır. Ayrıca çalışmanın kapsamı biraz daha genişletilerek geliştirilen agrotekstil yapısının uygulanması durumunda piyasada sıklıkla kullanılan nitrifikasyon inhibitörlerine (dimetil pirazol fosfat (DMPP)) gereksinim olup olmadığı araştırılmıştır. Yetiştirilen Yedikule marulları 3 farklı evrede hasat edilerek agronomik, fizyolojik, kimyasal ve kök morfolojik açıdan ve üretilen agrotekstil yapısı malçlama ve biyoparçalanabilirlik özellikleri bakımından incelenmiştir. En iyi verim, 2. hasatta gübrenin kontrollü olarak verildiği agrotekstil malzemesinde, 3. hasatta ise geleneksel gübre uygulamasında ve % 100 sulama rejiminde elde edilmiştir. Kuraklık stresinin (% 50 sulama) uygulandığı durumda ise agrotekstil uygulamasının geleneksel gübre uygulamasına göre daha iyi verim verdiği tespit edilmiştir (Bkz. görsel özet). Ayrıca Yedikule marulu yetiştirme denemesinde agrotekstil yapısının kullanılması durumunda inhibitör kullanımına gerek olmadığı, agrotekstilin malçlama özelliğine sahip olduğu ve agrotekstil yapısının geliştirilmesinde kullanılan karboksimetil selüloz polimerinin biyoparçalanabilir olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Agrotekstil, kontrollü salımlı gübre, su emicilik/tutma, malçlama, biyoparçalanabilirlik, Yedikule marulu.