Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bil., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİCLE UZUN
Danışman: Muzaffer Keklik
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalıĢmanın amacı allojenik kök hücre nakli vericilerinde mobilizasyon öncesi bakılan serum D vitamini ve parathormon düzeylerinin, toplanan kök hücre miktarı ve nakil sonrası alıcılarda oluĢan engrafman süreleri üzerine etkisi olup olmadığının tespitine dayanmaktadır. Hastalar ve Yöntem: ÇalıĢmamızda Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi, ġahinur Dedeman Kemik Ġliği Nakli ve Kök Hücre Tedavi Merkezi'nde 2019-2021 yılları arasında yapılmıĢ allojenik kök hücre naklinde verici olmuĢ 18 yaĢ ve üzeri 35 kiĢi ile alıcılarının yazılı ve elektronik ortamdaki verileri geriye dönük olarak incelendi. Daha önce bilinen paratiroid bez ile ilgili patoloji tanısı mevcut, akraba dıĢı ve kemik iliği kaynaklı kök hücre vericileri çalıĢmaya dahil edilmedi. Vericiler serum D vitamini ve parathormon düzeylerine göre düĢük ve yüksek olarak gruplandırıldı. Bu değerlerin toplam ürün CD34+ hücre sayısı, nötrofil engrafman süresi ve platelet engrafman süresi ile muhtemel iliĢkisi değerlendirilmeye çalıĢıldı. Bulgular: ÇalıĢma grubumuzda 11 (%31,4) kadın ve 24 (%68,6) erkek olmak üzere toplam 35 kök hücre vericisi bulunmaktadır. Vericilerin yaĢ ortalaması 39,4±13,8 olarak hesaplandı. Tüm vericilere en az 4 gün süreyle G-CSF subkütan yolla uygulandı. G-CSF uygulamasının dördüncü gününden sonra, verici lökosit sayısının >50.000/mm3 olması halinde aferez iĢlemine baĢlandı. G-CSF uygulama süresi ortalama 4,9±0,36 gündü. Vericilerin %97,1'ine 1 seans, sadece 1(%2,9) vericiye 2 seans aferez iĢlemi uygulandı. Genel olarak G-CSF uygulamasının 5. gününde gönderilen periferik kan CD34+ hücre sayısı ortalaması 101,4±51,1/mcl iken toplam ürün CD34+ hücre sayısı ortalaması 6,7±1,3x106/kg idi. Alıcılarda oluĢan nötrofil engrafman günü ortalaması 17,0±4,1 gün iken platelet engrafman günü ortalaması 14,5±5,4 gündü. Vericilerin D vitamini düzeyleri ortalama 18,7±8,0 ng/mL iken parathormon düzeyleri 34,8±18,3 pg/mL idi. AraĢtırmamızdaki vericilerin D vitamini düzeyleri 20 ng/mL'in altında olanlar düĢük, 20 ng/mL ve üzerinde olanlar ise yüksek olarak kabul edildi. Vericilerin %54,3'ünde D vitamini seviyelerinin düĢük olduğu görüldü. Yüksek D vitamini düzeyine sahip vericilerin alıcılarında platelet engrafman günlerinin, düĢük D vitamini düzeyine sahip vericilere göre anlamlı düzeyde daha erken olduğu tespit edildi (p=0,026). Yüksek D vitamini düzeyine sahip vericilerde periferik CD34+ hücre sayısının daha az, toplam ürün CD34+ hücre sayısının daha fazla olduğu ancak anlamlı bir iliĢki olmadığı görüldü (p>0,05). Yüksek D vitamini düzeyi olan vericilerin alıcılarındaki nötrofil engrafman sürelerinin ise daha erken olsa da anlamlı bir iliĢki bulunmadığı görüldü (p=0,286). Platelet engrafman süreleri ile D vitamini düzeyleri arasında orta düzeyde negatif korelasyon olduğu tespit edildi. Vericilerdeki parathormon düzeyleri 15 pg/mL'nin altında düĢük, 15 pg/mL ve üzerinde olanlar yüksek olarak kabul edildi. Vericilerin %14,7'sinin parathormon düzeylerinin düĢük olduğu görüldü. Yüksek parathormon düzeyine sahip olan vericilerde periferik kan CD34+ ve toplam ürün CD34+ hücre sayılarının daha az olduğu ancak aralarında anlamlı bir iliĢki olmadığı tespit edildi (p>0,05). Ayrıca yüksek PTH düzeylerine sahip olan vericilerin alıcılarında oluĢan nötrofil ve platelet engrafman günlerinin daha erken olduğu ancak anlamlı bir iliĢki olmadığı görüldü (p>0,05). Sonuç: ÇalıĢmanın sonucunda, allojenik kök hücre naklinde mobilizasyon öncesi yüksek D vitamini düzeyine sahip vericilerin alıcılarındaki platelet engrafman süresinin, düĢük D vitamini düzeyine sahip vericilere göre anlamlı düzeyde daha kısa olduğu tespit edildi. Yüksek D vitamini düzeyine sahip vericilerde saptanan toplam ürün CD34+ hücre sayısı ve alıcılarında oluĢan nötrofil engrafman süreleri ile anlamlı bir iliĢki bulunmadı. Yüksek parathormon düzeyine sahip olan vericilerde ise saptanan toplam ürün CD34+ hücre sayısı ile alıcılarında oluĢan nötrofil ve platelet engrafman süreleriyle anlamlı bir iliĢki olmadığı görüldü. Anahtar kelimeler: D Vitamini, Parathormon, Allojenik Kök Hücre Nakli, Donör (Verici), CD34+ Hücre ve Engrafman