Elyaf Katyonizasyonu ile Melanj İplik üretimi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Saadet Selda Şenbaş
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Asım DAVULCU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Selülozik liflerin boyanmasında reaktif, direk, kükürt gibi anyonik boyarmadde grupları kullanılmaktadır. Pamuk lifleri boya banyosu gibi sulu ortamlarda negatif yüzey yüklerine sahiptirler. Bu da pamuk lifinin boyanmasında kullanılan anyonik karakterli boyarmadde grupları ile lif arasında zeta potansiyelinden dolayı elektrostatik bir itme kuvveti meydana getirir. Boyarmadde-lif arasında oluşan bu itme kuvveti boyanın life afinitesini azaltıcı etki gösterir. Dolayısıyla da boyama verimini düşürmektedir. Bu etkiyi ortadan kaldırmak için konvansiyonel pamuk boyamacılığında boyama banyosuna yüksek miktarlarda tuz ilave edilmektedir. Ayrıca yüksek sıcaklıklarda ve uzun süreli boyamalar yapılmaktadır. Sonuç olarak fazla miktarda boyarmadde ve kimyasal içeren atık su oluşmaktadır. Tuz kullanımı enerji sarfiyatının artmasına ve metal yüzeylerde aşınmalara neden olmaktır. Yüksek sıcaklık ve uzun süreli işlemden kaynaklanan fazla enerji sarfiyatının yanı sıra boyama sonrası ard işlemlerin çok olması ve atık suyun arıtılmasının da zorlaşması maliyet artırıcı faktörlerdir. Pamuklu mamullerin boyanmasında karşılaşılan bu afinite eksikliğini gidermek ve tuz kullanımını ortadan kaldırmak amacıyla pamuk elyafı modifiye edilebilmektedir. Bu çalışmada pamuk elyaf katyonizasyonu ile modifiye edilerek lif yüzeyi pozitif yükle yüklenmiştir. Böylece tuz ilavesi olmaksızın boyarmadde-lif afinitesi sağlanmış olup boyama verimi artırılmıştır. Çeşitli oranlarda yapılan boyamalar konvansiyonel yöntem ile karşılaştırılmıştır. Ayrıca katyonize edilmiş pamuk elyafı ile ham pamuk elyafının karıştırılabilmesi ile %100 pamuklu melanj iplik üretimi gerçekleştirilmiş olup kitle üretime uygun yeni bir yöntem geliştirilmiştir.