Ortaöğretim son sınıf öğrencilerinde stres düzeyi, uyku ve fiziksel aktivite durumlarının beslenme durumlarıyla ilişkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BESLENME VE DİYETETİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Meryem Cemile Koçak
Danışman: Habibe Şahin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Üniversiteye giriş sınavlarına hazırlanan ortaöğretim son sınıf öğrencilerinin stres, uyku, fiziksel aktivite düzeylerinin beslenme durumları ile ilişkisini saptamak amacıyla yapılan kesitsel tipteki bu çalışma, Adıyaman Gölbaşı ilçe merkezindeki tüm ortaöğretim son sınıf öğrencileri üzerinde yürütülmüştür. Çalışmaya beş liseden 458 öğrenci dâhil edilmiştir. Öğrencilere; sosyodemografik özellikleri, sınava hazırlık süreciyle ilgili bilgiler, Eğitim Stres Ölçeği (ESÖ), Pittsburgh Uyku Kalitesi (PUKİ) Ölçeği, fiziksel aktivite durumu, beslenme alışkanlıkları, besin tüketim kaydı ve besin tüketim sıklığı içeren anket formu uygulanmış, antropometrik ölçümleri araştırmacı tarafından yapılmıştır. Öğrencilerin ortalama yaşları 17.58±0.60 yıldır. Çoğunluğunun (%61.6) BKİ'si normal aralıktadır ve bel çevresi riski düşük düzeydedir (%86.6). Öğrencilerin %40.4'ı, iştahsızlık (%57.3) nedeniyle kahvaltı öğününü atladıklarını belirtmişlerdir. Bel çevresine göre çok yüksek risk grubundakilerin (49.89±8.89), uyku kalitesi kötü olanların (49.19±10.94), kahvaltıyı (47.24±11.47) ve öğle yemeğini (52.69±13.52) atlayan öğrencilerin ESÖ toplam puanları daha yüksek bulunmuştur. Öğrencilerin %53.7'sinin uyku kalitesi kötüdür. Kuşluk ara öğününde sağlıklı besinler tüketenlerde iyi uyku kalitesine sahip olanların oranı yüksekken (%30), sağlıksız besinler tüketenler arasında kötü uyku kalitesine sahip olanların oranı yüksektir (%46.7). İkindi ve gece ara öğünü tüketmeyenlerin uyku kaliteleri, tüketenlere göre daha iyi bulunmuştur. Ayrıca ikindi ara öğününde sağlıksız atıştırmalıklar tüketenlerde kötü uyku kalitesine sahip olanların oranı daha yüksektir (%44.9). Enerji alımı gereksiniminden yüksek olanların ve karbonhidrat alımı 130 g/gün'den fazla olanların uyku süresi ortalamaları daha fazladır (7.6±1.27 ve 7.46±1.26 saat/gün). Öğrencilerin %43.9'unun fiziksel aktivite düzeyi düşüktür. Akademik başarısı yüksek olan okullarda öğrenim gören öğrencilerin PUKİ skorları diğer okullarda öğrenim gören öğrencilere göre daha yüksek, fiziksel aktivite skorları daha düşüktür (p<0.05). Kız öğrencilerin PUKİ skor ortalaması erkek öğrencilere göre daha yüksek, fiziksel aktivite skorları daha düşüktür (sırasıyla kızlarda 5.42±2.44 ve 1.74±0.44, erkeklerde 4.69±2.56 ve 2.1±0.58; p<0.05). Bu çalışma sonunda, sınava hazırlık sürecinde olan öğrencilerin bu süreci daha sağlıklı geçirebilmeleri için aileler ve okul yöneticileri iş birliğiyle desteklenmelerinin faydalı olabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Beslenme Durumu; Eğitim Stres Ölçeği; Fiziksel Aktivite, Ortaöğretim Son Sınıf Öğrencileri; Uyku.