Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BANU ÇEVİK
Danışman: Sultan Taşcı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Hemodiyaliz tedavisi alan bireylerde en sık karşılaşılan sorunlar arasında ağrı sorunu yer almaktadır. Bu çalışma, hemodiyalize bağlı üst ekstremite (omuz ve kol) ağrısı yaşayan hastalarda kolda ve elde bulunan LI 4 (Hegu), LI11 (Quchi), LI15 (Jianju), SI9 (Jıanzhen) ve GB21 (Jıanjing) akupuntur noktalarına 6 hafta süresince haftada üç seans, her bölgeye 3 dk uygulanan akupresin üst ekstremite ağrı şiddeti ve yaşam kalitesine etkisini belirlemek amacı ile randomize kontrollü çalışmadır. Araştırma bir il merkezindeki özel bir hemodiyaliz merkezinde, basit randomizasyonla alınan 25 müdahale, 25 kontrol grubu olmak üzere toplam 50 hasta ile tamamlanmıştır. Çalışmada etik kurul onayı, bireylerden bilgilendirilmiş gönüllü olur ve kurum izni alınmıştır. Araştırmada veriler anket formu, Visüel Analog Skala (VAS) ağrı skalası, Böbrek Hastalığı Yaşam Kalitesi Formu (KDQOL), akupres izlem çizelgesi, hasta tanıtım formu kullanılarak yüz yüze görüşme tekniği ile toplanmıştır. Müdahale grubundaki bireylere akupres uygulama protokolü doğrultusunda, 6 hafta süresince hafta da üç gün diyaliz seanslarının ilk yarısında (ilk ikinci saatinde) kol ve omuzda bulunan toplam beş akupres noktasına akupres uygulanmıştır. Kontrol grubuna standart hemodiyaliz tedavisi dışında herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Müdahale grubundaki bireylerin başlangıç izlemlerinde VAS ağrı puan ortanca değerleri ile altı hafta sonraki VAS ağrı puan ortanca değerleri arasında anlamlı bir azalma vardır (p< 0.001). Kontrol grubundaki bireylerde birinci hafta ile altıncı hafta VAS ağrı puan ortanca değerleri arasında anlamlı bir azalma olmamıştır. Müdahale ve kontrol grubundaki bireylerin KDQOL ölçeği puan ortalamaları ilk ve son izlemde ölçek alt madde puan ortalamaları arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Ancak müdahale grubundaki bireylerin kontrol grubuna göre KDQOL ölçeği son izlemde alt grup ölçek maddelerinden semptom, hastalık etkisi, fiziksel komponent ve ölçek toplam puan ortalamaları daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Çalışma sonucunda diyaliz hastalarında akupres uygulamasının üst ekstremite ağrısını azalttığı ve yaşam kalitesini artırdığı belirlenmiştir. Bu sonuca göre hemodiyaliz hastalarının üst ekstremite ağrısını azaltmada akupres uygulaması önerilebilinir. Anahtar Kelimeler: Hemodiyaliz; ağrı; akupres; yaşam kalitesi; hemşirelik.