Bir üniversite hastanesinde 2019-2021 yılları arasında gerçekleşen doğumlarda maternal near-mıss sıklığı ve covıd-19 pandemisinin near-mıss olgularına etkisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bil., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RAŞİT DURSUN

Danışman: HASAN DURMUŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Amaç: Çalışmamızda 2019-2021 yıllarında Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde doğum yapmış gebelerde maternal near-miss (neredeyse kaybedilecek, kurtarılmış anne) olgularının sıklığının ve nedenlerinin belirlenmesi, COVID-19 pandemi döneminde, pandemi öncesi döneme göre, near-miss olgularının sıklığı ve nedenlerindeki değişimin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç-Yöntem: Çalışmamıza 2019 - 2021 yılları arasında Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde gerçekleşen 5682 doğum vakası dahil edilmiştir. Hastalara dair yaş, gravida, parite, abortus, kronik hastalık öyküsü, COVID-19 öyküsü, doğum şekli, doğum haftası ve maternal near-miss kriterleri değerlendirilmiş olup veriler hastaların elektronik ortamdaki HBYS kayıtlarından ve hastane arşiv kayıtlarından elde edilmiştir. Bulgular istatistiksel olarak t testi ve kikare testi ile değerlendirilmiş olup p<0.05 değeri anlamlı kabul edilmiştir. Veri analizlerinde IBM SPSS Statistics version 25.0 programı kullanılmıştır. Bulgular: Toplam 5682 doğum vakası incelenmiş olup yaş ortalaması 29.16 ± 6.06 ortalama doğum haftası 37.35 ± 3.45 , gravida ortalaması 2.86 ± 1.59 , parite ortalaması 1.41 ± 1.20 , ortalama abortus ise 0.42 ± 0.85 bulundu. Hastaların % 22.2'sinde en az bir ek hastalık bulunmaktaydı. Doğumların % 3.3'ü çoğul doğumdu ve tüm doğumların % 69.2'si sezaryenle gerçekleştiği tespit edildi. Toplam 104 (%1.8) maternal near-miss vakası tespit edildi. Etyolojide en sık nedenlerin uterin disfonksiyon ve koagulasyon/hemorajik disfonksiyon olduğu, en sık görülen kriterlerin ise masif transfüzyon, histerektomi, akut trombositopeni olduğu görüldü. Toplam 70 hastanın gebelik sürecinde COVID-19 öyküsü tespit edilmiş olup 4'ünde maternal near-miss geliştiği, COVID-19 öyküsü olanlarda maternal near-miss oranının anlamlı bir şekilde yüksek olduğu tespit edildi, buna karşın pandemi öncesinde % 1.7 olan maternal near-miss oranının, pandemi döneminde % 2.0 olduğu fakat farkın anlamlı düzeyde olmadığı tespit edildi. Maternal near-miss vakalarında yaş, gravida ve parite ortalamalarının diğer doğumlara oranla anlamlı şekilde yüksek olduğu görüldü. Sonuç: Çalışmamızda maternal near-miss oranının gelişmiş ülkelere kıyasla yüksek düzeyde olduğunu, pandemi döneminde arttığını ve COVID-19 öyküsünün maternal near-miss gelişiminde olumsuz etkilerinin olabileceğini tespit ettik. Hassas gruplardan olan gebelere yönelik halk sağlığı tedbirleri ile birlikte düzenli izlem ve bakımın; ileri bakım ihtiyacı olan gebeler için de yeterli hizmet verebilecek donanıma sahip sağlık kuruluşlarının ve sağlık ekiplerinin sayılarının artırılmasının maternal morbidite ve mortaliteyi azaltacağı kanaatindeyiz. Anahtar Kelimeler: maternal near-miss, pandemi, COVID-19, maternal mortalite, maternal morbidite