Kadın El İşçiliğinin Terminolojisine Dair Bir Dil Değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Handan ÇITIRIK
Danışman: Nevzat Özkan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bugüne kadar el sanatlarının her biriyle -özellikle geleneksel el sanatlarıyla- ilgili sayısız çalışma yapılmıştır. Üniversitelerin Sanat Tarihi bölümleri, sanata meraklı kimseler ve özellikle son yıllarda Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın bu konularda değerli çalışmaları mevcuttur. Ancak bu çalışmalarda terminoloji üzerinde durulmamıştır. Benim değerlendirmemde, geleneksel el sanatı olarak kabul edilen halı, kilim gibi günümüzde sınırlı olarak devam eden el sanatlarının yanı sıra, fabrikasyon nedeniyle unutulmaya yüz tutmuş olan dokumacılık ve iplik üretimiyle ilgili terimler de yer almaktadır. Kadınların sıklıkla ürettiği dantel (oya), örgü, işleme, nakış, vb. işlerle ilgili terimler de geleneksel el sanatı ürünleriyle birlikte sözlükte yerini almıştır. Bu ürünlerle ilgili bazı araç-gereç ve renk isimlerinin yanı sıra bazı teknik terimleri de bunlardan ayrı düşünemeyeceğimiz için sözlüğe dahil ettik.Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm genel bilgilerin verildiği ` Giriş' ve elde edilen dil malzemesinin toparlandığı `Sözlük', ikinci bölüm bu dil malzemesinin söz varlığı olarak oluşumlarının irdelendiği `İnceleme', üçüncü bölüm ise genel bir bakış açısıyla sunulan ` Sonuç' bölümüdür.Çalışmamız, tıpkı çeşitli meslek grubundan insanların kullandığı jargon gibi kadınların da el işi üretiminde kendi aralarında anlaşmalarını sağlayan ve o işi bilmeyen kimselerin kolaylıkla anlayamayacağı bir el işçiliği terminolojisine sahip olduklarını göstermesi, daha önemlisi el işi ürünlerin üretiminin günümüzde azalması nedeniyle yok olmak üzere olan pek çok söz varlığını bir araya getirmesi ve bu suretle muhafazasının sağlanması bakımından daha önceki çalışmalardan farklıdır. Bunların yanı sıra kadınların el işi ürünlere verdikleri isimler onların isimlendirme eğilimlerini de ortaya koymaktadır. Çalışmamın bu doğrultuda daha sonra yapılacak olan çalışmalara kaynak olmasını temenni ederim.Anahtar Kelimeler: Kadın el işçiliği, terminoloji, sözlük, inceleme