Embriyonal gelişim üzerine nikotinin teratojenik etkisine karşı b12 vitamininin sıçan ön (üst) ekstremite kemiklerinin gelişimine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ANATOMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET PAYAS
Danışman: Mehtap Nisari
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmamızda nikotinin gebe sıçanların fetuslarının kemik gelişimine olası etkileri ve vitamin B12'nin (Vit-B12) bu etkilere karşı teratojenik etkisi ikili iskelet sistemi boyama yöntemi ile araştırıldı. Erciyes Üniversitesi Deneysel Araştırmalar Uygulama ve Araştırma Merkezinde (DEKAM) üretilen ortalama ağırlığı 150 g olan 18 adet genç dişi Wistar albino cinsi sıçan kullanıldı. 2 dişi sıçana 1 erkek sıçan olacak şekilde saat 17.00'den saat 07.00'e kadar aynı kafeste tutuldu. Mikroskop altında vaginal smear incelenerek spermium görülen dişi sıçanlar 0.5 günlük gebe kabul edildi. Gebe sıçanlar rastgele kontrol, düşük doz nikotin (DDN), yüksek doz nikotin (YDN), düşük doz nikotin+vitamin B12 (DDN+Vit-B12), yüksek doz nikotin+vitamin B12 (YDN+Vit-B12) ve Vit-B12 olarak oluşturuldu. Gebeliğin 1-20. günleri arasında kontrol grubuna 1 ml/kg serum fizyolojik (SF), DDN grubuna 3 mg/kg nikotin, YDN grubuna 6 mg/kg nikotin, DDN+ Vit-B12 grubuna 3 mg/kg nikotine ek olarak 0.5 mg/kg Vit-B12, YDN+ Vit-B12 grubuna 6 mg/kg nikotine ek olarak 0.5 mg/kg Vit-B12, ve Vit-B12 grubuna 0.5 mg/kg Vit-B12 verildi. Gebe sıçanlardan gebeliğin 20. gününde fetuslar sezaryenle alınarak, ağırlıkları ve baş-kıç uzunlukları ölçülüp kaydedildi. Daha sonra fetusların ikili iskelet boyama yöntemiyle kemik yapıları Alizarin Red-S ile kırmızıya, kıkırdak yapıları da Alcian Blue ile mavi renge boyandı. Fetuslara ait ön ekstremite kemikleri (scapula, humerus, ulna, radius) stereomikroskop altında incelenerek fotoğrafları çekildi. Daha sonra Image J programı kullanılarak kemik boyu, kemikleşme uzunluğu ve kemikleşme yüzde oranları hesaplandı. Elde edilen veriler R 3.2.3 programında değerlendirildi. Kemik boyu değerlendirildiğinde; DDN grubu ile kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farkın olmadığı; YDN grubunun kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük olduğu (p<0.05) görüldü. Kemik boyunun Vit-B12 verilen DDN+Vit-B12 ve YDN+Vit-B12 gruplarında DDN ve YDN gruplarına göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yükseldiği ve kontrol grubu verilerine yakın olduğu tespit edildi. Kemikleşme uzunluğunun DDN ve YDN gruplarında kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede azaldığı (p<0.05), DDN ve YDN gruplarına nikotine ilaveten Vit-B12 verildiğinde ise kemikleşme uzunluğunun istatistiksel olarak anlamlı derecede arttığı (p<0.05) ve kontrol grubuna yaklaştığı belirlendi. Çalışmamızda gebelikte kullanılan nikotinin iskelet sistemi üzerinde kemikleşmeyi geciktirdiği, Vit-B12'nin ise bu teratojenik etkiyi azaltarak kemikleşmeyi arttırabileceği sonucuna ulaşıldı. Anahtar Kelimeler: Sıçan, nikotin, vitamin B12, kemikleşme, ikili iskelet boyaması.