FERMENTE ÜZÜM POSASININ SÜT SIĞIRI RASYONUNDA FARKLI ORANLARDA KULLANIMININ İN VİTRO TOTAL GAZ VE METAN ÜRETİMİ İLE SİNDİRİLEBİLİRLİK VE RUMEN SIVISI DEĞİŞKENLERİ ÜZERİNE ETKİSİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, Zootekni ve Hayvan Besleme, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET AKİF ÖZTAŞ
Danışman: Kanber Kara
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, süt sığırı toplam miks rasyonlarında (TMR) fermente üzüm posasının (FÜP) farklı oranlarda (% 0, % 7,5, % 15 ve % 22,5) kullanılmasının in vitro kümülatif gaz üretimi (6., 12., 18. ve 24. saat), metan üretimi, ruminal fermentasyon değerleri, pH ve amonyak azotu konsantrasyonu ile düz ve dallı kısa zincirli yağ asitleri (SCFA ve BSCFA) üzerine etkisinin karşılaştırılmasıydı. Çalışmada kullanılan FÜP; % 36,88 kuru madde (KM) ve KM'de % 94,6 organik madde (OM), % 10,92 ham protein (HP), % 7,01 ham yağ (HY), % 56,5 nötür deterjan lif (aNDFom), % 51,49 asit deterjan lif (ADFom), % 35,76 lignin, % 5,6 ham kül (HK), % 19,98 lif içermeyen karbonhidrat (NFC), % 15,75 selüloz, % 4,99 hemiselüloz ve 3,66 g/KM toplam kondanse tanen (TKT) içermekteydi. Fermente üzüm posasının toplam yağ asitleri içerisinde % 60,54 linoleik asit (w-6), % 17,01 oleik asit (w-9), % 12,39 palmitik asit, % 5,80 stearik ve % 2,22 α-linolenik asit (w-3) içeriğine sahipti. Deneysel olarak hazırlanan TMR'lar % 17-21 nişasta, % 11,2-12,6 HP ve % 41,4-45,7 aNDFom içermekteydi. Fermente üzüm posasının ilave edildiği TMR'lar ile FÜP içermeyen kontrol grubunun in vitro kümülatif gaz üretimi, metan üretimi, metabolik enerji (ME), net enerji laktasyon (NEL) ve organik madde sindirimi (OMS) ile in vitro fermentasyon sıvısı NH3-N konsantrasyonu benzerdi (P>0,05). Ruminal in vitro metan üretimi süt sığırı TMR'larına % 22,5'e kadar FÜP ilavesiyle linear olarak azaldı (P 0,05), ancak iso-kaproik asit molaritesinin değişmediği (P>0,05) saptandı. Sonuç olarak, düşük düzeyde kondanse tanen içeren fermente üzüm posasının KM bazında rasyonda (mısır silajı ve tane yemlerde azaltma yapılarak) % 22,5'e kadar kullanımının süt sığırı rasyonlarında in vitro ruminal fermentasyon değerini olumsuz yönde etkilemediği ve anti-metanojenik etkili olduğu sonucuna varıldı. Bunun yanında, rumen sıvısında bazı SCFA (asetik, propiyonik, bütirik ve valerik asit) molariteleri ile iso-asit BSCFA (iso-bütirik ve iso-valerik asit) fermente üzüm posasının rasyona %15'e kadar kullanımında değişmediği, ancak % 22,5 oranında kullanılmasında bu değerlerin azaldığı görüldü. Ruminal iso-asitler üzerine fermente üzüm posasının etkisi, TKT'lerin kısmen ruminal protein parçalanmasını engelleyebilmesi ile ilişkilendirildi. Anahtar Kelimeler: Amonyak-azotu; asetik asit; fermente üzüm posası; gaz üretimi; metan; iso-asitler.